نهج البلاغة ( فارسى ) — الصفحة ٨٠

قس - و ربما جاء فيما اختاره من ذلك فصول غير متسقة و محاسن كلم غير منتظمة لانى ( 3 ) شرح ابن ميثم و عبده : لانى - نسخه‌ها : لاننى اورد النكت و اللمع ( 4 ) آستانه : و الملمع و لا اقصد التتالى و النسق ( 5 ) سپه : التتالى و التنسق .

آخر من الاغراض في غير الانحاء التي ذكرتها و قررت القاعده عليها نسبته الى اليق الابواب به

و اشدها ملامحة لغرضه .

ج - حوار خطاب و جواب . انحاء جمع نحو يعنى قصد و نوع و طريق قاعده اصل ملامحه مشابهت . يعنى وقتى كه مذكور شود چيزى از كلام آن حضرت كه ادا كرده باشد در اثناى خطاب و جواب يا جواب كتاب يا غرض ديگر از اغراض در غير آن مقاصد و انواع ثلاثه كه ذكر كردم

و مقرر ساختم بر آن قاعده را نسبت كنم آن كلام را بابى كه لايق تر باشد به آن كلام و بيشتر مشابهت و مناسبت داشته باشد بغرض از آن كلام

قس - و ربما جاء فيما اختاره من ذلك فصول غير متسقة و محاسن كلم غير منتظمة لانى ( 3 ) شرح ابن ميثم و عبده : لانى - نسخه‌ها : لاننى اورد النكت و اللمع ( 4 ) آستانه : و الملمع و لا اقصد التتالى و النسق ( 5 ) سپه : التتالى و التنسق .

قس - و ربما جاء فيما اختاره من ذلك فصول غير متسقة و محاسن كلم غير منتظمة لانى

اورد النكت و اللمع

و لا اقصد التتالى و النسق

.

ج - متسق و منتظم مرتبتى

كه بعضى در جنب بعض ديگر باشد بسوى او

و لمع جمع لمعه است [ 34 آ ] و لمعه در اصل بقعه را گويند كه مشتمل باشد بر سبزه و طراوت و جماعت مردم را نيز گويند و مراد ازو در اين مقام كلام فصيح بليغ است كه ذهن ازو منور و تازه و خرم گردد و ممتاز باشد از ساير كلام بسبب

اشتمال بر انواع محاسن و اين از باب استعاره است يعنى گاه باشد كه « مذكور شود »

در آنچه اختيار كردم من ازين كلام آن حضرت فصل چندى

غير مرتب و سخنان خوب بى ترتيب به جهت آنكه من ذكر مى كنم نكت و لمع را بى قصد و ملاحظه

آنكه مرتب باشد و بيك نسق باشد يا نباشد .


( 1 ) آستانه ( به ) ندارد .

( 2 ) سپه : كرديم ( ولى بقيه فعلها مفرد است ) : ساختم - كردم

( 3 ) شرح ابن ميثم و عبده : لانى - نسخه‌ها : لاننى

( 4 ) آستانه : و الملمع

( 5 ) سپه : التتالى و التنسق

( 6 ) سپه : مربى

( 7 ) سپه ( بسوى او ) را ندارد .

( 8 ) آستانه : از سبب

( 9 ) سپه عبارت داخل گيومه را ندارد .

( 10 ) آستانه : چند

( 11 ) سپه : ملاحظه‌ايكه