ديوان حافظ با شرح كامل ( منزل به منزل با حافظ ) ( فارسى ) — الصفحة ٩٨٧

[ شرح ] غزل 478

[ شرح ] غزل 478

[ شرح ] غزل 478

بيت 1 : نوش كن : بنوش من : واحدى براى وزن ، سه كيلوگرم بيخ غم : ريشه‌ى غم و غصه

با نوشيدن شراب ، غم و غصه را از دل بيرون كن .

بيت 2 : گشاده دار : مانند شراب در جام خندان باش . سرگرفته : سربسته ، به كنايه غمگين خم دنى : خم ، شيشه‌اى كه هنگام تهيه‌ى شراب در آن ، سر ( دهانه ) آن را با گل مسدود مىكنند كه شراب به هنگام كف كردن و جوش آمدن از خم بيرون نريزد .

مانند جام شراب گشاده‌رو باش . تا كى مىخواهى مثل خم دنى سرگرفته ، گرفته خاطر باشى ؟ !

بيت 3 : جام بىخودى : منظور رهايى شدن از قيد منيّت است . رطل كشى : قدح بنوشى .

اگر قدحى از شراب بىخودى نوش كنى ، از قيد منيّت و خودپرستى رها مىشوى و كمتر لاف منيّت خواهى زد .

بيت 4 : سنگ‌سان شو : مثل سنگ محكم و استوار شو . تردامن : به ايهام ، آلوده‌دامن مانند سنگ ، استوار و ثابت قدم شو . فقط يك رنگ داشته باش ، نه مانند آب كه رياكارانه هر لحظه به شكلى درآيى و به هر چيزى آلوده شوى .

بيت 5 : دل به مى . . . : با اسلحه‌ى شراب به جنگ شيطان تزوير و ريا برو و آن را نابود كن .

بيت 6 : تا مگر : شايد كه