ديوان حافظ با شرح كامل ( منزل به منزل با حافظ ) ( فارسى ) — الصفحة ٩٦٥

[ شرح ] غزل 467

[ شرح ] غزل 467

[ شرح ] غزل 467

بيت 1 : مى : مى عشق و وحدت ، حالت قرب و توجه ، ميى ( مىاى ) كه كمال آورد ، شرابا طهورا ، شراب معرفت الهى « * » كز او : از او پخته : مجرب ، كار آزموده ، با تجربه خام :

بىتجربه ، ناآزموده

زان باده كه در ميكده‌ى عشق فروشند * ما را دو سه ساغر بده و گو رمضان باش

« حافظ »

بيت 2 : روزها رفت : مدتى است . شمشاد : درختى زيبا و رعنا ، به كنايه قامت معشوق سيم : نقره ، نقره‌اى ، سفيد مانند نقره

مدت‌هاست كه گيسوى شمشاد قامتى و دست سيمين بدنى را لمس نكرده‌ام .

بيت 3 : روزه : ماه رمضان صحبتش : مصاحبتش ، آمدنش موهبت : بخشش الهى شدنش : رفتنش انعامى : احسانى

آمدن ماه مبارك رمضان موهبتى است و رفتنش نعمتى ، با آمدن اين مهمان عزيز ( رمضان ) دل‌ها صفايى مىيابند و به خدا نزديك مىشوند و با رفتنش بازار زاهدان رياكار از رونق مىافتد .

بيت 4 : مرغ زيرك : مرغ دانا ، به استعاره انسان كامل و آگاه

اشخاص هوشيار و آگاه در اين ايام به عبادتگاه صوفيان نمىروند ، چرا كه در هر مجلس وعظى دام فريبى گسترده‌اند .

بيت 5 : گله : شكوه بدخو : بدنهاد

همان گونه كه صبح صادق روشن ، ظلمت شب را در پى دارد ، ماه رمضان هم زاهد بدخو و واعظ غير متعظ را همراه دارد ؛ بنابراين ، من از زاهد بدنهاد گله‌مند نيستم .

بيت 6 : خراميدن : با ناز و عشوه گام برداشتن صبا : نسيم بهارى ، پيك عاشقان

اى صبا ! از من پيغامى به دلدار برسان و به او بگو كه . . .

بيت 7 : . . . « اى يارى كه شبانه روز شراب ناب مىنوشى ، هيچ از اين حريف دردنوش ياد مىكنى ؟ ! »

بيت 8 : آصف عهد : خواجه جلال الدين توران شاه ، وزير شاه شجاع

حافظ اگر توران شاه به كمكت همت نگمارد ، از يار خودخواه و متكبر و خودكامه‌ات كامى و و صلى حاصل نمىكنى .


* به زير نويس غزل 272 نگاه كنيد . هزار جام شكستند و روزه‌شان نشكست * از آن كه شيشه‌گر عشق ساخته است اين جام « مولانا »