ديوان حافظ با شرح كامل ( منزل به منزل با حافظ ) ( فارسى ) — الصفحة ٩٥١

[ شرح ] غزل 460

[ شرح ] غزل 460

[ شرح ] غزل 460

بيت 1 : سليمى : سَلماى من ، معشوقم . - از زمانى كه محبوبم به عراق « * » ( اصفهان ) رفته و در آنجا ماندگار شده ، از هجرانش رنج مىكشم .

بيت 2 : الا : از اصوات تنبيه ساروان : ساربان

اى ساربانى كه به منزل دلدار مىروى و كجاوهء او را حمل مىكنى ! بدانكه شترسواران كاروانت را به سبب اين كه عازم منزل يارند ، زياد دوست دارم .

بيت 3 : زنده‌رود : زاينده‌رود ، نام رود بزرگ و تاريخى اصفهان

عقل را در زاينده‌رود بينداز و به آواز خوش جوانان اصفهانى شراب بنوش .

بيت 4 : ربيع العمر : بهار زندگى - شادكامى و نوبهار زندگى من زمانى است كه نزد تو باشم ؛ از خداوند مىخواهم كه زمان وصال تو را براى من پاينده بدارد .

بيت 5 : رطل گران : جام شراب بزرگ - ساقى يك پيمانه‌ى بزرگ شراب به من بده ، ان شاء اللّه خدا تو را از شراب بهشتى سيراب كند .

بيت 6 : جوانى . . . : آواى چنگ و رقص ساقى ، ايام جوانى را به خاطرم مىآورد .

بيت 7 : مى باقى . . . : شراب باقى مانده را بده تا بنوشم و از خود بىخود شوم و بقيه‌ى عمرم را نثار دوستان كنم .

بيت 8 : تعسا : هلاك باد - از هجران دلدار دلم خون شد ، نابود باد ايام جدايى .

بيت 9 : دموعى : سرشكم - سرشكم را در هجرانت ناچيز مشمار . چرا كه جويبارهاى كوچك ، دريا را به وجود مىآورند .

بيت 10 : دمى : لحظه‌اى

لحظه‌اى با خيرخواهانت همراه باش و اين ديدارهاى كوتاه اتفاقى را غنيمت شمار .

بيت 11 : خوش خوان : خوش آواز عراق : يكى از الحان موسيقى ( ايهام )

اى مطرب خوش آواز ! ترانه‌اى به شعر فارسى با آهنگ عراق بنواز .

بيت 12 : دختر رز : انگور ، شراب - اى شراب ! اى دختر انگور ! تو نوعروس زيبايى هستى ، ولى گاهى بايد طلاقت داد . يعنى شراب‌خوارى به طور عادت و پيوسته خوب نيست .

بيت 13 : مسيحا : حضرت عيسى مجرد : وارسته هم‌وثاقى : هم‌منزلى « * * »

بيت 14 : وصال . . . : حافظ از وصال خبرى نيست ، غزل هجران را بخوان .


* در ابيات ديوان حافظ منظور از عراق شهر « اصفهان » است ، چنان كه مىبينيم در بيت سوم از زاينده‌رود ( زنده‌رود ) نام برده است . * * معراج حضرت مسيح ( ع ) به علت داشتن سوزنى با خود تا آسمان چهارم بيشتر نبود و آسمان چهارم ، منزل خورشيد است .