ديوان حافظ با شرح كامل ( منزل به منزل با حافظ ) ( فارسى ) — الصفحة ٩٤٩

[ شرح ] غزل 459

[ شرح ] غزل 459

[ شرح ] غزل 459

بيت 1 : خوش رقم : آرايش ، زيباسازى گل رخسار : تشبيه رخسار به گل صحيفه :

دفتر گل

اين گونه كه تو رخسارت را آرايش مىدهى ، با زيبايى خيره‌كننده‌ات ، بازار گل و گلزار را بىرونق مىكنى .

بيت 2 : حرم‌نشين : گوشه‌نشين ، در پس پرده نهان‌خانه : خلوت سرا زان سوى :

ماورا ، از پشت هفت پرده : هفت پرده چشم « * »

سرشك مرا از ماوراى هفت پرده‌ى چشم بيرون مىآورى .

بيت 3 : كاهل‌رو : آهسته رونده ، منظور نسيم صبا است . قيد : سلسله ، بند ، زنجير

گيسوان مشكينت ، زنجير عشق در گردن باد صبا مىاندازد و او را به سوى خود مىكشد و در حلقه‌هاى زلف محبوسش مىكند . يعنى آن تويى كه خلقى را شيداى خود مىكنى .

چون چشم تو دل مىبرد از گوشه‌نشينان * همراه تو بودن گنه از جانب ما نيست

بيت 4 : مىگون : شرابى رنگ ، سرخ خانه‌ى خمار : ميخانه

هر لحظه مرا به ياد لب گلگون و چشمان مستت از كنج خلوتم روانه‌ى ميخانه مىكنى !

بيت 5 : فتراك : ترك بند ، تسمه‌اى كه در عقب زين اسب مىبندند .

گفتى كه سر مرا به ترك بند اسبت خواهى آويخت ، چه خبر خوشى ! اگر براى تو زحمتى نباشد ، من اين مژده را به جان خريدارم .

بيت 6 : با چشم . . . : با وجود چشم افسون‌گر و ابروى تيراندازت ، چه چاره‌اى براى دل ديوانه‌ام مىتوانم پيدا كنم ؟ فرياد از اين كمان قتّال كه ناوكش را به سوى من بىدل روانه مىكنى ؟ !

بيت 7 : چشم بد : چشم زخم تازه گل : معشوق خار : عاشق

اى معشوق ! همچون گل بيا و بدانكه خار وجود من بلا گردان جمال تو است .

بيت 8 : نعيم : نعمت دهر : روزگار طره : زلف ، كاكل


* هفت پرده‌ى چشم : « ملتحمه » ، « قرنيه » ، « شبكيه » ، « عنبيه » ، « مشيميه » ، « صلبيه » و « زجاجيه » .