ديوان حافظ با شرح كامل ( منزل به منزل با حافظ ) ( فارسى ) — الصفحة ٩٠٧
[ شرح ] غزل 439
[ شرح ] غزل 439
[ شرح ] غزل 439
بيت 1 : دوش : ديشب ماهى برآمدى : يك ماه طلوع كرد . كز عكس روى او : كه از پرتو رخسارش سرآمدى : پايان يافت .
بيت 2 : اى كاج : اى كاش از در آمدى : وارد مىشد .
بيت 3 : فرخنده‌فال : خوش‌بخت آمدى : مىآمد .
بيت 4 : ديار : شهر ، وطن ( شيراز )
چه نيكو بود اگر دلدار ، شيراز را در خواب مىديد و ياد خاطرات گذشته او را وادار مىكرد كه به سوى ما بيايد .
بيت 5 : فيض ازل : لطف و كرم الهى ار آمدى به دست : اگر به دست مىآمد .
آب‌خضر : آب‌حيات نصيبهء اسكندر آمدى : نصيب اسكندر مىشد .
اگر رحمت الهى را مىشد با زور و زر خريد ، آب‌حيات كه نصيب خضر نبى ( ارميا ) شد ، نصيب اسكندر مقدونى مىشد . « * »
بيت 6 : آن عهد . . . : ياد آن زمان كه از بام و در نامه و پيغام دلدار به من مىرسيد ، به خير باد !
بيت 7 : رقيب : پرده‌دار
اگر شبى مظلوم ستم كشيده‌اى دست تظلم و دادخواهى به درگاه پروردگار دراز مىكرد ، هرگز پرده‌دارت فرصت اين همه ظلم را نمىيافت .
بيت 8 : خامان ره نرفته : بىخبران از عشق ، بىتجربه‌هاى راه طلب دريادل : آدم پرجرأت و با حوصله دليرى سرآمدى : پهلوان پهلوانان
ذوق عشق را از دريا دلان و پهلوانان عرفان سؤال كن . نه از بىخبران و ناپختگان .
بيت 9 : آن كاو . . . : اى كاش آن كه تو را به بىرحمى و سنگ‌دلى راهنمايى مىكند ، پاى خودش به سنگ بخورد و گرفتار معشوق سنگ‌دلى مثل تو شود .
بيت 10 : گر ديگرى . . . : اگر كس ديگرى مانند حافظ مىتوانست غزل بسرايد ، مسلما مقبول طبع شاه هنرشناس واقع مىشد .
* اشاره‌اى است به افسانه‌ى « خضر نبى و اسكندر مقدونى » كه هر دو در طلب چشمه‌ى آب‌حيات به ظلمات رفتند ؛ خضر نبى به چشمه دست يافت ، از آن نوشيد و زندگى جاويد يافت ، ولى اسكندر موفق نشد . به زيرنويس غزل 39 نگاه كنيد .