ديوان حافظ با شرح كامل ( منزل به منزل با حافظ ) ( فارسى ) — الصفحة ٨١٥

[ شرح ] غزل 393

[ شرح ] غزل 393

[ شرح ] غزل 393

بيت 1 : شهره : مشهور ديده نيالوده‌ام : چشم را به ناپاكى آلوده نكرده‌ام ، عشق من عشقى پاك است .

بيت 2 : طريقت : آيين طريقت ما : آيين ما « * »

در آيين ما رنجش و ناسپاسى كفر است .

بيت 3 : به پير ميكده . . . : از پير ميكده پرسيدم ، راه رهايى از گرفتارىها چيست . پير جام شرابى خواست و گفت ، عيب پوشيدن ، يعنى فاش نكردن شراب‌نوشى ديگران !

بيت 4 : مراد دل : مقصود و منظور باغ عالم : دنيا به باغ تشبيه شده است . به دست مردم چشم : با مردمك چشم از رخ تو گل چيدن : جمال چون گل تو را ديدن

بيت 5 : به مىپرستى . . . : براى اين كه نقش خودپرستى و منيّت را در وجودم نابود كنم ، به مىنوشى تظاهر مىكنم .

بيت 4 : رحمت : شفقت و مهربانى واثق : اميدوار

اى محبوب ازلى ! به رحمت و لطف تو اميدوارم و گرنه اگر عنايت تو نباشد ، كوشش من بىثمر خواهد بود .

تا كه از جانب معشوق نباشد كششى * كوشش عاشق بىچاره به جايى نرسد

بيت 7 : عنان تافتن : به سويى رهسپار شدن

از مجلس وعظ به ميكده رو مىآورم تا نصيحت اين واعظان غير متعظ را نشوم .

زاهدان كاين جلوه در محراب و منبر مىكنند * چون به خلوت مىروند آن كار ديگر مىكنند

« حافظ »

بيت 8 : خط : سبزه‌ى عذار ، موهاى تازه‌رسته در اطراف صورت جوانان ، به عقيده‌ى حافظ و برخى شعراى ديگر ، اين خط به زيبايى معشوق مىافزايد .

عشق‌ورزى با جمال زيبارويان را از سبزه‌ى خط يار بياموز كه همواره در اطراف چهره‌ى زيباى محبوب مقيم است و عاشق پابرجاست .

بيت 9 : زهدفروشان : زاهدان رياكار


* بايد گفت كه حافظ جزو عارفان فرقه‌ى « ملامتيه » بوده كه در اين فرقه هر گونه تظاهر و خودخواهى نكوهيده است و از ملامت هيچ ملامت‌گرى باكى ندارد .