ديوان حافظ با شرح كامل ( منزل به منزل با حافظ ) ( فارسى ) — الصفحة ٧٤٩

[ شرح ] غزل 361

[ شرح ] غزل 361

[ شرح ] غزل 361

بيت 1 : پامال جفا كردن : لگدكوب كردن

بر خاك در دولت‌سراى دلدار كه مرا مانند خاك راه لگدكوب كرد ، بوسه مىزنم و از پايش كه زحمت لگدكوبى مرا كشيده ، معذرت مىخواهم . چرا كه من كمتر از آنم كه او زحمت لگدكوب كردن مرا به خود بدهد .

بيت 2 : حاشا : هرگز بنده‌ى معتقد : نوكر وفادار دولتخواه : خيرانديش

من هرگز از ستم تو شكوه نمىكنم ، من نوكرى وفا دارم كه بقاى عزت و سعادت تو را خواهانم .

بيت 3 : بسته‌ام . . . : به زلف سيه تو اميد درازى بسته‌ام . هرگز چنين مباد كه زلفت مرا نااميد كند .

بيت 5 : پير ميخانه : مرشد

پير ميخانه سحرگاه دل مرا به باده‌ى معرفت روشن كرد و صفاى آينه را به دلم داد و در آن آينه‌ى پاك و صيقل‌داده‌شده ، تجلى جلوه‌ى جمال بىمانند تو را به من نشان داد .

بيت 6 : صوفى : در اينجا مراد از صوفى كسى است كه تجلى نور حق در قلب او تمام صفات رذيله را سوزانده و صافى دل‌شده باشد . صومعه : عالم قدس

من صوفى پاكدل بهشتىام ، اما اكنون به حكم تقدير الهى در دير مغان مقيم شده‌ام .

بيت 7 : راه‌نشين : گدا ، رهى در آن حلقه : در آن جمع صاحب جاه : داراى مقام بالا

بيت 8 : از حافظت انديشه نبود : به حافظ اعتنا نكردى .

سرمست از باده‌ى غرور از كنارم گذشتى و به من اعتنايى نكردى ، بترس از روزى كه آه شرربارم در دامن جمالت بيفتد و آن را بسوزاند .

بيت 9 : خسرو خاور : خورشيد توران‌شاه : جلال الدين توران شاه ، وزير شاه شجاع