ديوان حافظ با شرح كامل ( منزل به منزل با حافظ ) ( فارسى ) — الصفحة ٦٠٩

[ شرح ] غزل 292

بيت 1 : حشمت : جاه و جلال و مقام شاه شجاع : دومين پادشاه آل مظفر ، پسر امير مبارز الدين مال و جاه : مال و ثروت و مقام نزاع : جنگ و جدال

بيت 2 : شراب خانگى : شرابى كه در خانه مىاندازند . مى مغانه : شراب در خم آرميده و پخته شده و صاف كه مغ‌ها درست كرده باشند . وداع : بدرود ، از توبه صرف‌نظر كرده‌ام .

بيت 3 : خداى را : به خاطر خدا بوى خير نشنيدن : به آينده نااميد بودن

به خاطر خدا خرقه‌ام را با مى بشوييد تا سرمست شوم ، زيرا نشانى از خير و صلاح در اين اوضاع و احوال نمىبينم ( اعتراض به اوضاع و احوال روزگار ) .

بيت 4 : چنگ : نوعى ساز سيمى ناله‌ى چنگ : آواى چنگ رخصه : اجازه استماع سماع : شنيدن پاىكوبى دراويش

ملاحظه كنيد كسى كه اجازه‌ى گوش دادن سماع درويشان را نمىداد ، اكنون خود با آواى چنگ به رقصيدن مشغول است !

بيت 5 : غلام مطيع : بنده‌ى فرمان‌بردار پادشاه مطاع : سلطان ، فرمان‌فرما

بيت 6 : دليرى : گستاخى صداع : مزاحمت

آرزومند جرعه‌اى از جام توايم ، ولى گستاخى و مزاحمت ايجاد نمىكنيم .

بيت 7 : جبين : پيشانى ، رخسار كبريا : عظمت

چهره‌ى حافظ هميشه خاكساى خاك بارگاه با عظمت شاه شجاع باد .