ديوان حافظ با شرح كامل ( منزل به منزل با حافظ ) ( فارسى ) — الصفحة ٦٠٧

[ شرح ] غزل 291

بيت 1 : آزمودن : آزمايش كردن ورطه : گرداب ، محل خطرناك رخت بركشيدن :

ترك ديار كردن

بيت 2 : دست گزيدن : افسوس خوردن لخت‌لخت : تكه‌تكه ، پاره‌پاره

بيت 3 : دوش : دوشينه ، ديشب گوش پهن كردن : به دقت گوش فرا دادن

بيت 4 : تندخو : بداخلاق تندرو : خشمناك و ناراحت

خوشحال شدم از اين كه شب گذشته ، بلبل سخن دل‌پذيرى مىگفت و گل هم به دقت آن سخن را گوش مىداد . بلبل مىگفت كه اى دل ! خوش باش كه سرانجام آن دلدار تندخو ( گل ) به آفت خزان گرفتار خواهد شد و از اين ناز و تكبر خواهد افتاد .

بيت 5 : خواهى كه سخت و سست . . . : اگر مىخواهى كه از دشوارىهاى روزگار در امان باشى ، از پيمان‌شكنى و گفتار ناپسند صرف‌نظر كن .

بيت 6 : سوز اندرون : آتش دل رخت‌وپخت خويش : كار و بار ، داروندار

بيت 7 : جمشيد : يكى از پادشاهان مقتدر و باستانى ايران .