ديوان حافظ با شرح كامل ( منزل به منزل با حافظ ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٣

[ شرح ] غزل 4

بيت 1 : صبا : باد صبا ، نسيم خوش بهارى ، پيك عاشقان غزال رعنا : آهوى زيبا ، به استعاره دلدار بلندقامت

بيت 2 : شكرفروش : محبوب شيرين دهانى كه بوسه‌ى او مانند شكر است . ( دلدار حافظ ) تفقد : دلجويى ، اظهار محبت طوطى شكرخا : طوطى كه شكر دوست مىدارد ( در اينجا منظور حافظ شيرازى است )

چرا دلدار با بوسه‌ى شكرينى به حافظ اظهار محبت نمىكند ؟

بيت 3 : عندليب شيدا : بلبل عاشق ( حافظ )

بيت 4 : اهل نظر : عارفان ، صاحب‌نظران

بيت 5 : رنگ آشنايى : روش دوستى و محبت سهىقدان : بلندقامتان ماه سيما : ماه رخسار

بيت 6 : حبيب : يار ، محبوب محبان بادپيما : دوستان ناكام و به مراد نرسيده و محروم بيت 7 : قدر : اندازه و مقدار وضع مهر وفا نيست روى زيبا را : زيبارويان وفا ندارند .

در تو زيبارو هيچ عيبى به جز بىمهرى و بىوفايى ديده نمىشود .

بيت 8 : زهره : زيباى فلك ، رقاصه و مطربه فلك ( ناهيد ) « * » مسيحا : حضرت عيسى مسيح ( ع )

هيچ جاى تعجب نيست كه اگر زهره‌ى زيبا ، مطرب فلك با خواندن سرودى از غزليات حافظ ، حضرت عيسى ( ع ) را در آسمان به وجد و سماع درآورد .

* ستاره‌شناسان براى بعضى از ستاره‌ها نامى قائل شده‌اند . به عنوان مثال زهره‌ى زيبا را رقاصه و مطربه‌ى فلك ، جوزا ( دو پيكر ) را تيرانداز فلك و عطارد را « دبير فلك » گفته‌اند . جوزا سحر نهاد حمايل برابرم * يعنى غلام شاهم و سوگند مىخورم اى كه انشاى « عطارد » صفت شوكت توست * عقل كل چاكر و طغراكش ديوان تو باد « حافظ »