ديوان حافظ با شرح كامل ( منزل به منزل با حافظ ) ( فارسى ) — الصفحة ١١٧

[ شرح ] غزل 46

بيت 1 : در بر : در كنار به كام است : بر وفق مراد است .

بيت 2 : ماه رخ دوست : روشنى چهره محبوب تمام است : به ايهام ، كافى است .

ماه تمام است : بدر ، ماه شب چهارده

بيت 3 : سرو گل‌اندام : صفت دلدار

بيت 4 : قول : ترانه ، آهنگ چنگ : سازى 46 سيمه كه با انگشت نواخته مىشود .

لعل : سنگى گران‌بها به رنگ سرخ ، به استعاره لبان سرخ معشوق

بيت 6 : چاشنى : طعم خوش كام : به ايهام ، كام و مراد

بيت 7 : گنج غم : غم به گنج تشبيه شده است . ( تشبيه عناديه )

بيت 8 : نام ز ننگ است : اعتبار و شهرت من در ننگ و بدنامى است . ننگ ز نام است : رسوايى و ننگ من در خوش‌نامى است . « * »

بيت 9 : رند : بىقيد ، زيرك

بيت 10 : محتسب : مأمور نهى از منكر

بيت 11 : عيد صيام : عيد فطر آخر ماه رمضان .

* مذهب و روش فرقه‌ى « ملامتيه » اين بوده است كه به اعمال و رفتار و ظاهرشان ملامت شوند و لذا حسن شهرت را ننگ تلقى مىكرده‌اند . خواجه حافظ نيز ملامتى بوده است . وفا كنيم و ملامت كشيم و خوش باشيم * كه در طريقت ما كافرى است رنجيدن « حافظ »