ديوان حافظ با شرح كامل ( منزل به منزل با حافظ ) ( فارسى ) — الصفحة ١١١
[ شرح ] غزل 43
[ شرح ] غزل 43
[ شرح ] غزل 43
بيت 1 : وقت گل : روزگار شكوفايى گل ، ايام خوش گل
بيت 2 : صبا : باد صبا ، باد بهارى مشام : قوهء بويايى طيب : پاكى ، خوش‌خويى انفاس : جمع نفس هواداران : ياران
باد بهارى مشام جان را معطر مىكند . آرى لطافت نسيم بهارى كه پيام‌آور ياران است ، دل‌پذير است .
بيت 3 : نقاب : روبند آهنگ رحلت ساز كرد : نواى مرگ نواخت ، يعنى نابود شد .
گلبانگ : آواز حزين و غمناك دل‌افگاران : ناكامان
گل هنوز شكفته نشده ، آهنگ نابودى سر داد . اى بلبل ناكام ! فرياد غم برآور كه نواى غمناك به مراد نرسيدگان زيباست .
بيت 4 : مرغ خوش‌خوان : بلبل دوست : معشوق
به بلبل خوش‌آوا مژده دهيد كه معشوق از ناليدن شبانه‌ى عاشقان اهل درد خوشحال مىشود .
بيت 5 : در بازار عالم : در دنيا
در جهان خوشى براى كسى وجود ندارد و اگر هم خوشى باشد ، در شيوه‌ى خوش‌باشى و بىاعتنايى به دنيا و لاقيدى و قلندرى خواهد بود .
نقد عمرت ببرد غصه‌ى دنيا به گزاف * گر شب و روز در اين قصهء مشكل باشى !
« حافظ »
بيت 6 : سوسن آزاده : نوعى گل سفيد و خوش‌بو كه به دليل داشتن ده گلبرگ آن را ده زبانه مىگويند . سبك‌باران : آنان كه از قيد تعلقات دنيوى آزادند .
سوسن آزاده گفت كه در اين خرابات كهنسال آنان كه از رنگ تعلق آزادند ، خوش‌تر زندگى مىكنند .
بيت 7 : حافظ ! فكر نكن آنان كه مال بسيار و مقام بالا دارند ، خوش‌تر زندگى مىكنند .
اگر هم اندك خوشى باشد ، نزد درويش خردمند خواهد بود .
درويش و غنى بنده‌ى اين خاك و درند * آنان كه غنىترند محتاج‌ترند