ديوان حافظ با شرح كامل ( منزل به منزل با حافظ ) ( فارسى ) — الصفحة ١٠٢٨

ساقىنامه [ بيا ساقى آن آب آتش خواص ]

1 بده ساقى مى ، كه تا دم زنيم * قلم بر سر هر دو عالم زنيم

2 سبك باش رطل گرانم بده * و گر فاش نتوان نهانم بده

3 كه اين چرخ و اين انجَمِ آبنوس * بسى ياد دارد چو بهرام و توس

4 كسى كاو زدى طبل بر پشت پيل * زدندش به ناكام طبلِ رحيل

5 جز اين مركز هفت پرگار نيست * جز اين هفت پرگار پَر كار نيست

6 تو در خانه‌ى ششدرى ششدرى * گرو مانده تا بنگرى بگذرى « 1 »

7 بر ايوانِ شش‌طاقِ خضرا نشين * به منزلگه جان ، نشيمن گزين

8 بده ساقى آن آب آتش‌فشان * از آن پيش كز ما نيابى نشان

9 كه در آتش است اين دل روشنم * همانا كه آبى بر آتش زنم

10 كه فيروزه فرّخ منوچهرچهر * شنيدم كه در عهد بوذرجمهر

11 نوشته است بر جام نوشيروان * كه بفزاى از جام نوشين روان

12 اگر پور زالى و گر پير زال * به دستان نمانى شوى پايمال

13 ز من بشنو اى پير آموزگار * مكن تكيه بر گردش روزگار

14 كه اين منزل درد و جاى غم است * در اين دامگه شادمانى كم است

15 بده ساقى آن لعلِ ياقوت رنگ * كه بَرد از رخ لعل و ياقوت ، زنگ

16 روان در ده آن مى چو آب‌روان * نه آبِ روان كآفتابِ روان

17 شهانى كه اينجا نشستند شاد * برفتند و از كس نكردند ياد

18 كدام است جام جم ؟ و جم كجاست ؟ * سليمان كجا رفت ؟ و خاتم كجاست ؟

19 كه مىداند از فيلسوفان حىّ * كه جمشيد كى بود ؟ و كاووس كى ؟

20 چو سوى عدم گام برداشتند * در اين بقعه جز نام نگذاشتند

21 چه بندى دل اندر سپنجى سراى ؟ * كه چون بگذرى بازماند به جاى

22 در آن ، بستنِ دل ز ديوانگى است * به دو آشنايى ز بيگانگى است

23 در اين دار شش‌در نيابى تو كام * مَجالِ مَجال و مَقامِ مَقام

24 برو طى كن اين هفت طومار را * قلم دركش اين هفت پرگار را

25 بده ساقى آن آب آتش خواص * كز آن بلكه يابم ز آتش خلاص


( 1 ) بيت 6 : شش‌در : چنان كه بعضى نوشته‌اند ، كنايه از جايى است كه رهايى از آن دشوار باشد و مجازا به معنى حيوان و عاجز مانده و شش‌در در حقيقت شش خانه است كه در بازى نرد مىباشد ( داور ) .