ديوان حافظ با شرح كامل ( منزل به منزل با حافظ ) ( فارسى ) — الصفحة ١٠٢١

[ شرح ] غزل 495

[ شرح ] غزل 495

[ شرح ] غزل 495

بيت 1 : گل‌افشان كردن : گل‌ريزان ، گل نثار كردن

سحرگاه گل به بلبل گفت : « باده بنوش ؛ گل افشانى كن ؛ گل‌ريزان كن ؛ بهتر از اين ، از روزگار چه مىخواهى ؟ اين همه فغانت براى چيست ؟

بخت اين نكند با من كاين شاخ صنوبر را * بنشينم و بنشانم گل بر سرش افشانم

بيت 2 : مسند به . . . : به همراه معشوق زيبا و ساقى سيمين‌برى به گلستان برو ؛ از لبان معشوق بوسه و از دست ساقى شراب بگير و از صفا و بوى خوش گل بهره‌مند شو .

بيت 3 : شمشاد : درختى زيبا و بلند خرامان : خراميدن سرو : درختى زيبا و بلند دلجويى : دلربايى

با قامت رعنا و زيبايت به گلستان بخرام تا سرو روش دلربايى را از قامت موزون تو بياموزد .

بيت 4 : غنچه‌ى خندان : به استعاره دهان نوشين معشوق

تا بوسه از لبان نوشينت نصيب چه كسى شود و گل زيباى رخسارت زينت‌بخش محفل چه كسى باشد ؟

بيت 5 : امروز كه . . . : امروز كه در اوج زيبايى هستى و مركز توجه همگانى ، سعى كن با نيكوكارى و خوبى و اعمال پسنديده ، ذخيره‌اى براى ايامى كه زيبايىات را خزان پيرى به غارت مىبرد داشته باشى . زيرا زيبايى مانند شمعى است كه با وزش بادى خاموش مىشود .

بيت 6 : طرف هنر بر بستن : فرصت را غنيمت شمردن

بيت 7 : طره : زلف و كاكل جعد : چين و شكن گيسو نافه : ماده‌ى خوش‌بويى كه از ناف آهو مىگيرند .

آن گيسوان مشكينى كه هر شكنش به صد نافهء چين مىارزد ، چه خوب بود كه از خوش خلقى هم بهره‌اى داشت .

بيت 8 : دستان : سرود ، نغمه گلشن شاه : قصر سلطنتى

هر مرغى با نغمه و سرودى مخصوص به قصر پادشاه آمده است ؛ بلبل به نغمه‌سرايى و حافظ به غزل خوانى .