علم اصول ( فارسى ) — الصفحة ١٩٣

7 ) عام و استثنا در كلام

يعنى به « وَ أُولئِكَ هُمُ الْفاسِقُونَ » هستند نظرشان به اين است كه در اين آيه موضوع تكرار شده است و كسانى كه قائلند به اينكه استثناء شامل همهء آنها مىشود نظرشان اين است كه موضوع تكرار نشده و فقط در صدر كلام يك بار موضوع ذكر گرديده است و بدين ترتيب نزاع ، نزاع لفظى مىشود .

ما مىگوييم آنهايى كه مىگويند موضوع تكرار شده است مىگويند به آن آخرى تعلق دارد و در جاهايى كه موضوع تكرار نمىشود و موضوع يك دفعه در همان صدر كلام گفته مىشود تمام جمله را شامل مىشود . بنابراين ، هيچ‌گونه اختلاف و نزاعى بين بيان‌كنندگان اين دو سخن وجود ندارد .

و الحمد للّه رب العالمين