علم اصول ( فارسى )
- المؤلف: محمد موسوى بجنوردى
- الوفاة: معاصر
- القسم: أصول الفقه عند الشيعة
- الناشر: موسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني ( ره ) ، موسسه چاپ و نشر عروج - تهران
فهرس الكتاب
- فهرست مطالب
- پيشگفتار
- فصل يكم اوامر
- مقدمه
- مادهء امر
- معانى لفظ امر
- اعتبار علوّ و استعلاء در معنى امر
- دلالت لفظ امر بر وجوب
- طلب و اراده
- نظر اشاعره ، اماميه و معتزله
- بررسى ادلهء طرفين
- ادلهء اشاعره و پاسخ آنها
- صيغه و هيئت امر
- 1 ) معانى صيغهء امر
- 2 ) ظهور صيغهء امر در وجوب
- 3 ) واجب تعبدى و توصلى
- اطلاق امر مقتضى واجب تعبدى است يا توصلى ؟
- امتناع تمسك به اطلاق در تقسيمات ثانويه
- تقسيم واجب به مطلق و مشروط
- تتميم بحث تعبدى و توصلى
- مقتضاى اصول عملية
- مقتضاى اطلاقات و اصول عملية
- مقتضاى اصول عملية چيست ؟
- استصحاب چه حكمى دارد ؟
- مسألهء اراده و اختيار در واجب تعبدى و توصلى
- ادامهء بحث واجب مطلق و واجب مشروط
- راه تشخيص مطلق و مشروط بودن واجب
- بحثى در مورد وجوب و واجب فعلى و استقبالى
- ملاك تشخيص واجب مشروط و مطلق
- آيا شرط به هيئت بازگشت دارد يا به ماده يا به محمول منتسب به ماده ؟
- فصل دوم وجوب تعلم احكام شرعية و قوانين
- 1 ) مقدمات مفوته و نحوهء وجوب آن
- 2 ) ملاكات وجوب تعلم احكام و قوانين و نحوهء اين وجوب و مسألهء استحقاق عقاب در صورت ترك تعلم احكام
- فصل سوم گفتارى دربارهء إجزاء
- دلايل كسانى كه قائل به إجزاء مىباشند
- فصل چهارم مسألهء اجتماع امر و نهى
- 1 ) اجتماع
- 2 ) واحد
- 3 ) جواز
- مسألهء اجتماع امر و نهى از ملازمات عقليهء غير مستقله است
- استدلال امتناع اجتماع امر و نهى در واحد
- اجتماع امر و نهى يك مسألهء اصولى است
- مناقشهء صاحب كفاية در تحرير نزاع
- قيد مندوحه در مسألهء اجتماع امر و نهى
- فرق بين دو باب تزاحم و تعارض و مسألهء اجتماع
- تعارض ، تزاحم ، اجتماع امر و نهى در عام استغراقى و بدلى
- تعيين جواز اجتماع امر و نهى
- مقام قدرت در تعلق تكليف
- تعدد عنوان موجب تعدد معنون نمىشود
- ثمرهء نزاع در مسألهء اجتماع امر و نهى
- فصل پنجم آيا نهى در معاملات موجب فساد است يا نه ؟
- صحت و فساد
- كيفيت تعلق نهى
- اقسام و انحاى تعلق نهى
- نهى قانونگذار از معامله
- فصل ششم عام و خاص
- 1 ) عموم
- 2 ) فرق بين عموم و اطلاق
- 3 ) اقسام عام
- 4 ) آنچه دلالت بر عموم مىكند
- 5 ) مخصص
- مسائل
- 1 ) استعمال لفظ در عام مخصص به نحو حقيقت است يا مجاز ؟
- 2 ) عام تخصيص يافته ( مخصص ) در باقى حجت است يا نه ؟
- 3 ) عدم تمسك بر عموم عام در شبهات مصداقية
- 4 ) عدم جواز عمل به عموم عام قبل از جستجو از مخصص
- 5 ) تخصيص عموم عام به مفهوم مخالف
- 6 ) عود ضمير به تمام افراد عام است يا بعض آن ؟
- 7 ) عام و استثنا در كلام
- فصل هفتم مطلق و مقيد
- مسائل
- 1 ) اطلاق و تقييد در معانى حرفيه راه ندارد
- 2 ) تقابل بين اطلاق و تقييد
- 3 ) اعتبارات ماهيت و طبيعت
- 4 ) مقدمات حكمت
- 5 ) استعمال در مطلقى كه مقيد شده است به عنوان حقيقت است يا مجاز ؟
- 6 ) مطلق و مقيد متنافى با يكديگر
- 7 ) مطلق و مقيدى كه نسبت به يكديگر مثبت هستند
- فصل هشتم مجمل و مبين
- فصل نهم قطع و ظن
- معناى قطع
- القطع يرادف فى اصطلاح الاصوليين العلم و اليقين
- حجيت قطع
- اقسام قطع
- قطع طريقى ، قطع موضوعى
- قطع موضوعى طريقى ، قطع موضوعى وصفى
- بحثى دربارهء « امارات » و « اصول »
- بحثى دربارهء تجرى
- بحث كلامى
- نقد و بررسى دو نظر مرحوم آخوند ( ره ) و شيخ انصارى ( ره )
- فرق ماهوى « معصيت » و « تجرّى »
- قطع قطّاع
- منجزيت علم اجمالى و علم تفصيلى
- منجزيت علم اجمالى
- توضيحى دربارهء « اصل مرخص »
- امكان تعبد به ظن
- شرح و بيان اشكالات
- محاذير خطابى
- محاذير ملاكى
- پاسخ قائلين به مصلحت سلوكيه و اتحاد بين مؤداى اماره و واقع
- فصل دهم « كتاب » يكى از ادلهء أربعة
- 1 ) حقيقت وحى
- 2 ) تحريف
- 3 ) حجيت ظواهر كتاب
- 4 ) نسبت سنت به كتاب و قابليت تخصيص عام كتابى به خبر واحد
- 5 ) نسخ و فرق ميان نسخ و بداء
- فصل يازدهم سنت و اجماع
- اول : سنت
- 1 ) تعريف سنت
- 2 ) دليليت سنت
- 3 ) خبر متواتر و خبر واحد
- 4 ) ادلهء حجيت خبر واحد
- دوم : اجماع
- 1 . تعريف اجماع
- 2 . دليليت اجماع
- 3 . ادلهء حجيت اجماع
- الف . كتاب ( آيات قرآن )
- ب . سنت
- ج . دليل عقل
- 4 . اقسام اجماع
- فصل دوازدهم عقل يكى از ادلهء اربعه
- از چه راه به مصلحت و مفسدهء اشياء مىرسيم ؟
- 1 ) بيان شيعهء عدليه
- 2 ) بيان اشاعرة
- حسن و قبح عقلى
- 1 ) نظر اشاعرة و نظر عدلى مذهبان
- 2 ) معانى حسن و قبح
- 3 ) مقايسهء دو نظر
- 4 ) عقل نظرى و عقل عملى
- ملازمة بين حكم عقل و حكم شرع