روائع نهج البلاغة ( شگفتى هاى نهج البلاغه ) ( فارسى ) — الصفحة ١٩٨

همبستگى در آفرينش

تا پايان زندگانيش بر مقياس عدلى همه جانبه نگهدارى مىكند اينجا است كه نبوغ انديشهء امام با كمال دقت اين ضابطهء شگرف را در مى يابد و مى گويد : « هر جنبندهء با رمقى توشه‌اى دارد و هر دانه‌اى را خورنده‌اى است » اما اگر توشه را از جنبنده بازگيرند و دانه را بخورنده‌اش نسپارند تجاوزى بزرگ به عدالت آفرينش پديد مى آيد و بر ارزشهاى حيات و و مفهوم هستى ضربه‌اى سنگين وارد مىشود بدينجهت امام مى فرمايد : « به خدا سوگند اگر اقليمهاى هفتگانه را به من بخشند و از من بخواهند كه مغز جوى را از دهان مورى بنافرمانى خداى بستانم ، چنين نخواهم كرد » تجاوز به موازين دادگرى وجود بنا بر قانون طبيعت كيفرى مناسب دارد نه به نرمى و نه بخشونت بلكه هم آهنگ با همان گناه و اين كيفر بر مبناى عدالت و پاداش است .

از همين ديدگاه است كه نگاه والاى على بر مفهوم حيات مى افتد و همهء پديده‌ها را از كوچك و بزرگ و اندك و فراوان با يك ديد مى نگرد .

پس دادگرى مطلق هستى كه بين همهء موجودات زنده تعادل و توازنى عادلانه برقرار كرده و با حالاتى دگرگونه كه در بين موجودات است حق همگى را بر اساس عدل رعايت كرده و حقوقى متبادل و متعادل بين همهء زندگان مقرر داشته است هرگز فرقى بين هيچكدام از مظاهر حيات قائل نشده است و هرگز اجازه نمى دهد كه موجودى