ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى ) — الصفحة ٥٨١

* نتيجه تفأل :

497 - « نقطهء عشق »

اى دل ، آن دم كه خراب مىِ گلگون باشى * بىزر و گنج ، به صد حشمتِ قارون باشى

در مقامى كه صدارت به فَقيران بخشند * چشم دارم كه به جاه از همه افزون باشى

در رهِ منزل ليلى كه خطرهاست در آن * شرطِ اوّل قدم آن است كه مجنون باشى

نقطهء عشق نمودم به تو ، هان سهو مكن * ورنه چون بنگرى ، از دايره بيرون باشى

كاروان رفت و تو در خواب و بيابان در پيش * كى روى ، ره ز كه پرسى ، چه كنى ، چون باشى ؟

تاجِ شاهى طلبى ، گوهرِ ذاتى بنماى * ور خود از گوهر جمشيد و فريدون باشى

ساغرى نوش كن و جرعه بر افلاك فشان * چند و چند از غمِ ايّام ، جگرخون باشى ؟

حافظ از فقر مكن ناله كه گر شعر اين است * هيچ خوش‌دل نپسندد كه تو محزون باشى

* توضيحات :

معنى بيت ( 1 ) ( اى دل آن لحظه‌اى كه از شراب رنگارنگ مست و خراب مىشوى بدون طلا و گنج هم از نظر حشمت و بزرگى صد برابر قارون توانگر مىشوى ) در مقامى ( آنجا ) فقيران ( درويشان ) صدارت ( صدرنشينى ، جايگاه قرب و منزلت خداوندى ) چشم دارم ( اميدوارم ) ليلى ( استعاره از معشوق ) خطر ( دشوارى ) قدم ( گام ) مجنون ( استعاره از عاشق ديوانه ) معنى بيت ( 4 ) ( مركز دايرهء عشق را به تو نشان دادم ، اشتباه مكن ، و گرنه وقتى به خود بيايى ، خود را از حريم عشق دور خواهى يافت ) چون باشى ( چگونه باشى ) معنى بيت ( 6 ) ( اگر تاج شهريارى مىجويى ، سرشت ذاتى و لياقت خود را نشان بده ، اگرچه از نژاد جمشيد و فريدون باشى ) معنى بيت ( 7 ) ( پياله‌اى بنوش و ساغرى هم بر روزگار بپاش ، تا كى و تا چه زمان از غم روزگار ناراحت و نگرانى ) شعر اين است ( نظم تو چنين ارزنده است ) خوش‌دل ( نيك‌دل ) .

* ترجمه :

* نتيجه تفأل :

1 - به شما توصيه مىكنم كه اطرافيان خود را خوب بشناسى ، آنگاه درباره‌شان تصميم بگير و در راهى كه انتخاب كرده‌اى ثابت‌قدم باش و راز اين كار و نيت را با اين و آن در ميان مگذار زيرا همگان خيرخواه تو نيستند ، جناب‌عالى با اين كارها زمان را از دست مىدهيد و رقيبان پيروز مىشوند ، به شما اطمينان مىدهم كه با توكل به خداى يگانه و اراده و فعاليت اين نيت عملى است .

2 - او مشغول تكاپو و كوشش است به زودى ثمره آن نمايان مىگردد . در مورد او نگران نباشيد .

3 - به امور دنيا و ماديات زياد توجه داريد و از زرق و برق و چشم هم‌چشمى لذت مىبريد ، اين دنيا زودگذر است ، پس بايد با آن قلب پرمهر دست بيچارگان را بگيريد ، يكى در خانواده‌يتان سخت نيازمند محبت شماست او را دريابيد كه مستجاب‌الدعوه است .

4 - گله و شكايت ، دردى را دوا نمىكند پس صراحتا حرف خود را با او در ميان بگذاريد ، چيزى را پيدا كرده‌ايد ، يا كسى ملاقات داشته‌ايد يا از چيزى سودى برده‌ايد ، كه موقعيت شما را بهتر خواهد كرد ، پدر و مادر را مورد توجه قرار دهيد ، نذر خود را ادا كنيد . فرزندم وضعيت جسمانى شما طورى است كه اغلب دچار بيمارى تپش قلب و سردرد و دل‌درد مىشويد و از كسانى مىباشيد كه زودرنج و احساسى مىباشيد ، به همين جهت رنگهاى زرد ، نارنجى و سبز و سفيد برازندهء شما است ، پس با اين احساس لطيف حيف است كه لجباز و وسواسى باشيد .

5 - جناب‌عالى از ملاحت و قدرت كافى براى تسخير ديگران برخورداريد ، بنابراين با يك نظر و ديد ، به آسانى پرواز پرندگان ، دلها را شكار مىكنيد ، جديدا از طريق امواج و رايانه دوستان زياد پيدا كرده‌ايد . مبارك است .