ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى ) — الصفحة ٢٨١

* نتيجه تفأل :

197 - « آستان جانان »

راهى بزن كه آهى بر سازِ آن توان زد * شعرى بخوان كه با او رَطلِ گران توان زد

بر آستانِ جانان گر سر توان نهادن * گلبانگِ سربلندى ، بر آسمان توان زد

قدّ خميدهء ما سهلت نمايد ، امّا * بر چشمِ دشمنان تير ، از اين كمان توان زد

در خانقه نگنجد اسرارِ عشق‌بازى * جامِ مىِ مُغانه هم با مُغان توان زد

درويش را نباشد برگِ سراى سلطان * مائيم و كهنه‌دلقى ، كاتش دران توان زد

اهلِ نظر دو عالم ، در يك نظر ببازند * عشق است و داوِ اوّل ، بر نقدِ جان توان زد

گر دولتِ وصالش ، خواهد درى گشودن * سرها بدين تَخيّل ، بر آستان توان زد

عشق و شباب و رندى ، مجموعهء مراد است * چون جمع شد معانى ، گوى بيان توان زد

شد رهزنِ سلامت ، زلفِ تو وين عجب نيست * گر راهزن تو باشى ، صد كاروان توان زد

حافظ به حقِّ قرآن كز شَيد و زَرق بازآى * باشد كه گوى عيشى در اين جهان توان زد

* توضيحات :

راه ( پرده‌اى از پرده‌هاى موسيقى آهنگ ) شعرى بخوان ( سرودى بخوان ) رطل ( پيمانه ) گلبانگ سربلندى ( بانگ سرافرازى ) سهل ( خوار - مشكل در اينجا ) نمايد ( فعل لازم - به نظر مىرسد ) مغانه ( جام مى مخصوص مغان و بزرگان ) برگ ( نوا ) دلق ( لباس پشمينه پاره ) معنى بيت ( 1 ) ( پرده‌اى بزن كه با آهنگ آن آه كشيدن ممكن گردد ، و يك شعرى بخوان كه به شوق آن بتوان بىاختيار باده نوشيد ) معنى بيت ( 3 ) ( قامت دوتاگشتهء ما در نظر تو خوار و بىفايده است اما از اين كمان خميده ، تير بر چشم دشمن مىتوان انداخت ) معنى بيت ( 4 ) ( رازهاى عشق‌ورزى صادقانه در زاويهء خانقاه تنگ درويش جاى نمىگيرد تنها در ميكده پير مغان كه مجمع اهل دل است ، مىتوان باده به رسم مغان نوشيد ) .

* ترجمه :

* نتيجه تفأل :

1 - بايد خود را براى كارهاى مهم‌تر آماده‌سازى زيرا مقدمات آنها فراهم شده به درايت و كياست و سرعت عمل جناب‌عالى نياز دارد ، بنابراين خود را از تار و پود ترديد رها كن و دل به دريا بزن و اقدم كن .

2 - خواجه در بيتهاى ششم و هفتم و هشتم فرمايد :

( صاحبدلان هردو جهان را در يك لحظه در راه محبوب نثار مىكنند ، بلى كار عشق است و در اين قمار در وهله اول بايد سرمايه جان را باخت ) ( اگر دولت وصل تو درى به روى عاشق بگشايد ، بدين خيال مىتوان پيشانى بر درگاه ساييد و دست و پايى زد و كوشش كرد ) ( عاشقى و جوانى و وارستگى جامع آرزوهاست با اين سه عامل به مراد مىتوان رسيد ، آرى چون معانى فراهم آمد و معانى شيرين دست داد مىتوان هنرنمايى در فصاحت و بلاغت كرد ) .

3 - به جناب‌عالى قول مىدهم : تمام مشكلات شما به زودى حل مىشود و از اندوه اين نيت خارج خواهيد شد و به حمد الله جايى براى نگرانى وجود ندارد و به زودى به مرادت مىرسى پس نذر خود را حتما ادا كن و مرا نيز دعا كنيد .

4 - ويژگيهاى جناب‌عالى عبارتند از : قدرى عشقى ، داراى همسرى مهربان ، اصيل ، دمدمىمزاج ، خوشگذران ، ولخرج ، اهل تنوّع ، سازشكار ، آتشين مزاج ، رفيق‌باز ، عشوه‌گر ، جذاب ، مردم‌پسند ، خودمركزبين ، در جوانى هوسباز و در پيرى مقدس ، اهل تفريح .

5 - مسافرت را توصيه مىكنم ، خريدوفروش خوب و ازدواج عملى است .

6 - بيمار كه حالش زياد خوب نيست تا پانزده روز ديگر حتما بهبود مىيابد ، كسى در خانواده شما مشغول توطئه است .

مواظب باشيد ، به او بگوييد بدبينى غير از مراقبت است ، انسان موفق كسى است كه حواس خود را كاملا جمع كند تا در اين دورهء وانفسا كسى سرش كلاه نگذارد .