شرح فصوص الحكمة — الصفحة ٢٠٠

( مدرك كليات و جزئيات نفس است )

مشاحّة فى الاصطلاح . و اين مرتبه است كه شيخ معلّم « 356 »

به آن اشاره كرد كه « ثم تدهش » و مرتبهء خوشى است كه گفت « كنت فى طيب » و گمان فلاسفهء اوايل اينست كه تا كى به مرتبهء سيم از عقل نرسد از زوال ايمن نباشد . چنان كه از كتاب « مبادى موجودات » فارابى پيش از اين نقل كرده شد .

و ايضا « در تعليقات گويد « 357 »

كه : رأى القدماء أنّه يتولّد من « 358 »

هذه الأنفس الانسانيّة و من « 359 »

العقل الفعّاله نفوس تكون الباقية و النفس الانسانية فانية .

مراد به نفوس انسانى آنست كه انسان به آن انسان باشد . و اين در حدّ عقل هيولانى بود كه عقل بالفعل از كمالات ثانيهء انسان است ، و انسان به عقل هيولانى انسان بالفعل است . و چون به حدّ عقل فعال بالفعل رسد ، چنان كه هيچ رابطه باقى نماند به عالم اجسام ، ليكن كم در ايام حيات توان رسيد به اين مرتبه و گمان ايشان بل نهايت كمال يافته ، استعداد تام است از براى اتّصال نام با عقل فعال ، كه موجب بقاى ابدى است و لذت ( 208 ) دايم . لهذا گفت : ميان نفوس انسانى و عقول فعاله نفوسى پديد آيند كه باقى بمانند .

اينست آنچه اوايل در كار نفس گفته‌اند ، و باقى گفتار در نفس بياوريم پس ازين هر جا كه « 360 »

مناسب بود . و نعود إلى الكتاب :

( 356 ) . . .

( 357 ) ص 4 چاپ 1345 دكن .

( 358 ) م : معلوم

( 359 ) م و ط : بين

( 360 ) م « اوايل . . . هر جا كه » ندارد .