روشها و گرايشهاى تفسيرى ( فارسى ) — الصفحة ٢٢
ارزش و جايگاه تفسير قرآن
چنين سعادتى بايد به آن دست يابد .
اگر فن و دانشى در يكى از امور فوق از مورد مشابه خود برترى داشته باشد ارزش بيش‌ترى خواهد داشت . اين در حالى است كه تفسير قرآن كريم از هر سه جهت نسبت به تمام دانش‌ها برترى دارد .
اما از جهت موضوع : مىدانيم كه موضوع علم تفسير ، كلام خدا است كه خود برترين موضوع است ، رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم مىفرمايد :
« فضل القرآن على سائر الكلام كفضل الله على خلقه » ؛ « 1 »
برترى قرآن بر ساير سخن‌ها و گفتارها مانند برترى خداوند بر مخلوقاتش مىباشد .
برترى كلام خداوند روشن است ، چرا كه سرچشمهء تمام حكمت‌ها هست ؛ هيچ گاه با گذشت زمان كهنه نمىگردد و شگفتىهاى آن به پايان نمىرسد ، چراغ هدايت انسان‌ها است . « 1 » در اين كتاب ماجراهاى پيشينيان و خبر پس از شما وجود دارد . « 3 »
اما از جهت غرض و هدف : در علم تفسير اگر چه هدف ابتدايى ، روشن شدن كلام الهى است ، اما هدف اصلى و نهايى در اين كتاب آسمانى ، هدايت انسان‌ها و معرفت خداوند تبارك و تعالى است و هيچ هدفى بالاتر از اين وجود ندارد .
اما نيازمندى بيش‌تر بشر به آن : هر قانونى كه جوامع بشرى تاكنون ارائه كرده‌اند داراى اشكالات فراوان بوده است كه حتى منافع دنياى انسان‌ها را نمىتواند تأمين كند ، چه رسد به آخرت كه تمام سلطنت آن در دست خداوند قهار است . و تمام قوانين براى سعادت اخروى انسان‌ها را تنها او مىتواند وضع نمايد .
معاذ بن جبل مىگويد : در سفرى با رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله بودم ، گفتم : يا رسول الله ! ما را حديثى بگو كه در او نفعى باشد ، فرمود :
« ان اردتم عيش السعداء و موت الشهداء و النجاة يوم الحشر و الظل يوم الحرور و الهدى يوم الضلالة فادرسوا القرآن فانّه كلام الرحمن و حرز من الشيطان و رجحان فى الميزان ؛ « 4 »
اگر مىخواهيد زندگى شما زندگى سعيدان و مرگ شما مرگ شهيدان
( 1 ) رازى ، ابو الفتوح ، رَوح الجنان و رُوح الجنان ، ج 1 / 9 . ( 3 ) كلينى ، محمد بن يعقوب ، اصول كافى ، ج 2 / 599 ، حديث 2 و 3 . ( 4 ) بحار الأنوار ، ج 92 / 19 .