روشها و گرايشهاى تفسيرى ( فارسى ) — الصفحة ٢٠٨
12 . مراجعه به كتاب‌هاى علمى
ديدگاه ديگر مفسران هستند .
به عبارت ديگر : مراجعه به اقوال مفسران يك عيب دارد و يك حسن ؛ زيرا ممكن است فهم انسان تحت الشعاع اقوال و ديدگاه‌هاى ديگران قرار گيرد و به مرحلهء تقليد كشيده شود و از سوى ديگر مىتوان از تجربيات و دانش آنان در فهم كلام الهى بهره جست .
12 . مراجعه به كتاب‌هاى علمى
12 . مراجعه به كتاب‌هاى علمى
يك تفسير اجتهادى وقتى كامل خواهد بود كه از بينش‌هاى فلسفى ، علمى ، اجتهادى و اخلاقى برخوردار باشد . مراجعه به اين كتاب‌ها باعث شكوفايى ذهن و برداشت‌هاى زنده و جديد از قرآن كريم مىگردد ، چرا كه بشر با آن استعداد خدادادى گام‌هاى بلندى در كشف دانش برداشته و مطالب ارزنده در علوم مختلف به ويژه در حوزهء انسان شناسى دريافت نموده است .
روشن است كه وقتى تطورات جنين در علم پزشكى مورد بررسى قرار گيرد و اين مراحل با بيان قرآن تطبيق شود پرده از رازهاى دانش و اعجاز علمى قرآن برداشته خواهد شد ؛ چرا كه نازل كننده اين كتاب آسمانى به اسرار آسمان‌ها و زمين آگاه است و محال است كه در كتاب خود اشاراتى به اسرار آفرينش نكرده باشد .
كشفيات جديد دربارهء كيهان شناسى ، زمين ، زيست شناسى ، تاريخ و حتى مباحث روان شناسى ، تربيتى و . . . نيز ، همين گونه است .
بنابراين ، كشفيات جديد سبب تقويت فكر و انديشه‌هاى انسان مىشود كه مىتواند با رعايت چند نكته زير ديدگاه كامل‌تر و بهترى را ارائه دهد :
الف . اگر در تفسير به صورت افراطى و گسترده به مسائل علمى جديد و كشفيات آن پرداخته شود و درصدد اين باشيم كه براى هر مسألهء علمى ، آيه يا آياتى بيابيم و يافته‌هاى علمى را بر قرآن تحميل كنيم ، به « تفسير به رأى » مبتلا خواهيم شد .
ب . از آن جا كه فرضيات علمى قابل تغيير و تحول هستند ، حتى يك نظريه اگر به اثبات هم برسد باز نمىتوان به طور حتم آن را به قرآن نسبت داد و تنها مىتوان به عنوان يك احتمال ، آن هم در صورتى كه با ظاهر آيه سازگار باشد مطرح نمود .