غزليات حافظ ( فارسى ) — الصفحة ٥١٨
اختلاف متن‌ها :
اختلاف متن‌ها :
اختلاف متن‌ها :
1 - خ - ق - به روى شاه پ - به روى يار در مصرع دوم بيت نخست « به روى شاه » بر ضبط « پ » ترجيح دارد چون غزل در ستايش شاه سروده شده و بيت نخست صنعت براعت استهلال در بر دارد .
2 - ق - خ - پاكان پ - پيران در مصرع دوم بيت 2 ضبط « ق و خ » « پاكان » بر « پيران » مرجّح است .
3 - اين بيت در متن نسخهء خ نيامده است .
5 - خ -
دل در جهان مبند و به مستى سؤال كن
. ق -
دل در جهان مبند وز به مستى سؤال كن
. پ -
فرصت شمار دولت و بشنو به گوش هوش
در مصرع اول بيت پنجم ضبط « ق » براى متن برگزيده شد ولى گزينش نسخهء پ نيز در جاى خود خوبست . در مصرع دوم بيت فوق در هر سه كتاب ما « از فيض جام و قصه » ضبط شده كه با حذف « و » شيوايى و رسايى مصرع محسوس است . در اينجا مرجع « سؤال » « فيض جام » است .
8 - ق - خ - عفو كريم پ - خلق كريم در مصرع اول بيت هشتم « خلق كريم » صحيح و « عفو كريم » درين جا درست به نظر نمىرسد . بجز در جايى كه كريم موصوف باشد .
9 - پ - خ - تسبيح ما و ق - تسبيح شيخ و در مصرع دوم بيت نهم « تسبيح ما » صحيح نيست و « تسبيح شيخ » درست است زيرا نظر شاعر مسلما تعريضى است بر شيخ .
حدس : هر چند در نسخه‌هايى كه تا كنون ديده‌ايم « خرقهء رند » ضبط شده ولى چون جامهء « رند شراب‌خوار » خرقه نبوده و خرقه « متعلق » به بزرگان تصوف بوده است شايد به گمانِ يكى از دوستان فاضل به جاى « خرقه » « جامك » يعنى جام بغلى مىخواران بوده كه به غلط در كتابت ، بعدا « جامه » گرديده و جامه به خرقه مبدل شده است خاصه اين كه « تسبيح » با « جامك » از نظر اين كه هر دو چيزِ دستى يعنى اسباب دست مىباشد متناسب‌تر است .