غزليات حافظ ( فارسى ) — الصفحة ٢٧٢

اختلاف متن‌ها :

اختلاف متن‌ها :

اختلاف متن‌ها :

1 - خ - پ - اهل وفا ق - اهل خدا در مصرع اول بيت نخست « اهل وفا » مطلوب‌تر از « اهل خدا » است زيرا چنين عبارتى سابقهء ادبى ندارد درين غزل بناى سخن بر عهد و وفاست .

2 - خ -

ز درد دوست نگويم حديث جز با دوست

ق -

حديث دوست نگويم مگر به حضرت دوست

پ -

حديث دوست نگوييم جز به حضرت دوست

در مصرع اول بيت دوم ضبط نسخهء ق به مراتب بر نسخهء خ و ب برترى دارد چون به درستى سخن به شيوه حافظ است .

3 - ق - خ - كه گر بلغزد پ - گرت بلغزد در مصرع اول بيت سوم « كه گر بلغزد » شايسته‌تر از « گرت بلغزد » مىباشد زيرا « كه‌ى تعليل » درينجا لازمست 5 - ق - خ - روى لطف پ - راه لطف در بيت پنجم « روى لطف » بهتر از « راه لطف » است چون واژه‌هاى « سر » و « بينى » در مصرع اول با كلمهء « روى » در مصرع دوم تناسب دارد . از جهت « مراعات نظير » كه همواره مورد علاقه حافظ بوده است و با دقت اين ريزه‌كاريها معلوم مىشود .

6 - خ - پ -

نگه نداشت دل ما و جاى رنجش نيست

ق -

چو گفتمش كه دلم را نگاه دار چه گفت

مصرع اول بيت ششم در ضبط نسخ خ و پ « نگه نداشت دل ما و جاى رنجش نيست » از نظر اينكه بيت را كلا جنبهء عرفانى مىدهد بر ضبط ق برترى دارد هر چند اين گزينش نيز در جاى خود خوب است .

7 - خ - محبوب - حق صحبت و عهد وفا پ - محبوب - كه حق صحبت و مهر وفا ق - يارى - كه حق صحبت مهر و وفا در مصرع اول بيت هفتم « محبوب » از « يارى » بهتر است ولى در مصرع دوم همين بيت « كه حق صحبت مهر و وفا » بر دو ضبط ديگر مزيت دارد .