غزليات حافظ ( فارسى ) — الصفحة ٢١٤

اختلاف متن‌ها :

اختلاف متن‌ها :

اختلاف متن‌ها :

3 - ق - پ - نعمت خ - توفيق در مصرع اول بيت سوم هر چند « نعمت » و « توفيق » هر دو مناسب است ولى با ضبط « نعمت » نرمى و هموارى سخن محسوس‌تر است ، افزوده بر اين « نعمت » در مصرع اول با « دولت » در مصرع دوم تناسب لفظى ، معنوى بيشترى دارد . و شكر نعمت هم رايج‌ترست 5 - خ - پ - ولى وقتى ق - مگر وقتى مگر وقتى فصيح‌تر است و درينجا « مگر » جنبه‌ى قطعى و تعيينى دارد .

6 - ق - پ -

روان تشنهء ما را به جرعه‌اى درياب * چو مىدهند زلال خضر ز جام جمت

خ -

ترا ز حال دل‌خستگان چه غم كه مدام * همىدهند شراب خضر ز جام جمت

مصراع اول بيت ششم در نسخه ق و پ چنين است « روان تشنهء ما را . . » در نسخه خ نيز چنين آمده است « ترا ز حال دل . . . » هر چند هر دو متن صحيح است ولى گزينش ق و پ به سياق سخن حافظ نزديك‌تر است و احتمال آن مىرود كه نخست شاعر مطابق متن خ مصرع را سروده و بعد تغيير داده است . طبعاً مصرع دوم نيز مطابق نسخ ق و پ بايد باشد .

7 - ق - خ - نيست سهو بر قلمت پ - در نسخه پ اين بيت نيامده است چاپ سهيلى و نسخه‌اى از موارد استفادهء دكتر خانلرى - سهو نيست بر قلمت .

در مصرع دوم بيت هفتم هر چند در دو نسخهء ق و خ « نيست سهو بر قلمت » ضبط شده ولى چون فصيح‌تر چنين است « سهو نيست بر قلمت » بنا بر اين با استفاده از نسخه « ى » از موارد استفاده دكتر « خانلرى » و نسخهء تصحيحى « سهيلى خوانسارى » سهو نيست بر قلمت » را در متن قرار داديم .

ابيات افزون :

خ -

دلم مقيم در توست حرمتش مىدار * به شكر آنكه خدا داشتست محترمت

خ -

صبا ز زلف تو با هر گلى حديثى راند * رقيب كى ره غماز داد در حرمت

اين دو بيت در نسخ ق و پ نيامده است .