غزليات حافظ ( فارسى ) — الصفحة ١٠٢
اختلاف متن‌ها :
اختلاف متن‌ها :
اختلاف متن‌ها :
2 - ق -
مرا و سرو چمن را به خاك راه نشاند
- قصب نرگس قباى تو خ -
مرا و مرغ چمن را ز دل ببرد آرام
- قصب نرگس و قباى تو پ -
مرا و مرغ چمن را ز دل برفت آرام
- قصب نرگس قباى تو مصرع اول بيت دوم «
مرا و سرو چمن را به خاك راه نشاند
» صحيح‌تر از ضبط خ و پ مىباشد . زيرا ارتباط دقيق‌ترى با مصرع دوم دارد . در اين بيت شاعر مىخواهد بگويد از آن زمان كه روزگار ساقه نرگس را كه راست و معتدل و ناى گونه است ، بياراست و قبا را بر اندام تو « معشوق » كه اعتدالى تمام دارد ببست من از شوق و سرو چمن از حسد به « خاك راه » نشستيم .
در مصرع دوم نيز « نرگس و قبا » بهتر از « نرگس قبا » است زيرا قصد شاعر وصف دو چيز است :
« قصب نرگس » و « قباى معشوق » .
3 - ق - خ - صد گره پ - بس گره « بس گره » در مصرع اول بيت سوم بهتر از « صد گره » است ، چون حد معينى را تعيين نمىكند . علاوه بر اين « بس » با « بست » در مصرع دوم صنعت تجنيس ناقص را به نظر مىرساند .
5 - ق - پ - كه عهد خ - چو عهد در مصرع دوم بيت پنجم « كه عهد » بر « چو عهد » به لحاظ احتراز از تكرار « چو » رجحان دارد .
6 - خ - حيات دگر - خطا نگر ، دل اميد ق - وصال دگر - خطا نگر كه دل اميد در مصرع اول بيت بالا « حيات دگر » بهتر از « وصال دگر » مىباشد زيرا تكرار وصال لطفى ندارد و معناى بيت با « حيات دگر » كامل‌تر و زيباتر مىگردد . در اينجا شاعر مىخواهد وصال را حياتى ديگر و زندگانى خوش‌آيندترى قلمداد كند و ناپايدارى دوران وصال را به بىوفايى ايام حيات نسبت دهد . در مصرع دوم همين بيت نيز « خطا نكرد دل اميد » به كلى غلط است .