نسخ در قرآن ( فارسى ) — الصفحة ٣٧
موضع خلفاى پيش از امير المؤمنين عليه السّلام در موضوع كتابت حديث
موضع خلفاى پيش از امير المؤمنين عليه السّلام در موضوع كتابت حديث
موضع خلفاى پيش از امير المؤمنين عليه السّلام در موضوع كتابت حديث
1 - آن طورى كه از كتب تاريخى به دست مىآيد برخى از خلفا از آغاز خلافت سقيفه ، بنابر مصالحى ( به گمان خودش ) از نوشتن احاديث جلوگيرى كرده « 1 » و مردم هم از باب « الناس على دين ملوكهم » ( مردمان در گرايشهاى مذهبى پيرو سران و سردمداران خويش هستند ) تا مدتها از اين دستور پيروى كردند ، و تنها احاديث را به صورت پنهانى به صورت حفظ در سينه نگهدارى مىكردند ؛ چون خليفه از كتابت و نقل حديث صحابه را نهى كرده بود « 2 » و در صورت تخلف بر آن ، مجازات تعزير و ضرب « 3 » تازيانه و حبس و زندان تعيين كرده بود « 4 » و ابن مسعود ، ابو الدرداء و ابو مسعود انصارى را به جرم كثرت نقل حديث به زندان افكنده بود « 5 » .
2 - عمر خليفهء دوم ، صحابه را از نقل حديث و سنت رسول خدا - صلّى اللّه عليه و آله - منع كرده و اعلام كرد كه اگر كسى بدون آوردن يك شاهد ، حديثى را از رسول خدا - صلّى اللّه عليه و آله - گزارش نمايد ، مجازات مىگردد و بزرگان صحابه را چون ابو ذر ، ابو درداء ، عقبة بن عامر و عبد اللّه بن حذيفة را از مدينه ممنوع الخروج نموده و عده‌اى را نيز زندانى كرد « 6 » و افرادى را جهت كارگزارى انتخاب و به شهرهاى
( 1 ) ر . ك : سيد مرتضى عسگرى يا مقدمة مرآة العقول ج : 1 ، ( نوبت چاپ ندارد - طهران : نشر دار الكتب الاسلاميه ( 1398 ه . ق ) به نقل از تذكرة المحافظ ذهبى : در ترجمه أبو بكر ج 1 ، ص 302 . ( 2 ) ر . ك : التمترى القرطبى الاندلسى ، يوسف ابن عبد البر ( ت 463 ( ه ق ) جامع . بيان العلم ج 2 ، نوبت و تاريخ چاپ ندارد ، بيروت : دار الكتب العلميه صص 120 - 121 با سه سند . ( 3 ) ر . ك : يوسف ابن عبد البر القرطبى ، همان . از ابو هريره نقل مىكنند : « اگر اين احاديثى را كه هم اكنون گزارش مىنماييم در زمان عمر نقل كرده بودم مرا با تازيانه مىزد ! ! . ( 4 ) السيد مرتضى ، العسكرى ، همان ، به نقل از كنز العمال متقى هندى ( ت 975 ه . ق ) چاپ اول ، ج 1 ، ص 235 ، ح 4865 و تذكرة المحاظه ، ذهبى ، ج 1 ، ص 7 ، شرح حال عمر . ( 5 ) منبع قبلى . ( 6 ) ر . ك : السيد مرتضى العسگرى ، پيشين ، ج 1 ، صص 30 - 31 و نيز ر . ك السيد جعفر مرتضى ، العاملى ، الصحيح من يسرة النبى صلّى اللّه عليه و آله ج 1 ، نوبت چاپ و چاپخانه و ناشر ندارد ،