نير اعظم در شناخت نبض و انواع آن ( فارسى ) — الصفحة ٣٠٤

اسباب

بول . شاشبند . اسر . واداشتن . بند گرديدن .

مقابل استفراغ . مولف آرد : « احتباس با باء موحده نزد اطباء احتقان مواد در بدن باشد . و اين لفظ هم به طريق لازم و هم به طريق متعدى استعمال شود . و احتباس طمث نيز از اين ماده است ، چنان كه در كتاب حدود الامراض بيان كرده است . ( احتباس الطمث ) : مرض مخصوص زنان .

سوختن . سوخته شدن . آتش گرفتن .

درد شكم گرفتن از بند آمدن بول . شاشبند شدن . شاشبند . حبس البول . احتباس مواد در تن . نگاه داشتن . حقنه كردن . اماله كردن . تنقيه كردن . حقنه كردن . با داروى ريختنى با محقنه مداوا كردن .

احتياج

نيازمند گشتن . نيازمند شدن . حاجتمند شدن و افتقار . فقر و بىچيزى . حاجت .

حاجتمندى . نيازمندى .

احسن

نيكوتر . بهتر . اعلى . احمد . اولى . اصلح .

احقر

حقيرتر . خردتر . كوچكتر . خوارتر .

كشيدن . پريدن رگها و چشم يا قسمتى ديگر از بدن . جستن . بجستن . تشنج . ارتعاش .

( اختلاج الاعضاء ) : برجستن اندام . جستن اندامها . جنبيدن و پريدن اندامى بىاراده ، چنان كه پريدن چشم و جز آن . ارتعاش گونه‌اى از اعضاء . حركت عضلانى بىاراده كه گاه پوست چسبيدهء خود را نيز بجنبش آرد و زود گذرد . صاحب آرد : « اختلاج ، هو حركة العضو كما فى المنتخب . قال الاطباء هو حركة عضلانية به غير ارادة . و قد يتحرك معها ما يلتصق بها من الجلد و يسرع انقضائها . كذا فى بحر الجواهر . و الفرق بينه و بين الرّعشة ، يجىء فى معنى الرّعشة و اختلاج القلب هو ان يتحرك القلب حركة منكرة لفرط الامتلاء . و اختلاجا لمعدة هو حركة شبيهة بالخفقان تحدث فى المعدة لا كما تحدث فى الاعضاء العضلانية .

كذا فى حدود الامراض » .

آخر

ديگر . ديگرى . يكى از دو چيز يا دو كس .

اخراج

بيرون كردن . بيرون كشيدن . بيرون آوردن .

نقيض ادخال .

اخراج دم : حجامت . خون گرفتن .

اخراج عضوى از بدن : قطع عضوى از اعضاء .

اخراج براز : دفع آن .

ج دخان . دودها . بخارها .

ج دماغ .

ارخا

سست كردن . نرم كردن . نرم گردانيدن .

فروهشتن . فروگذاشتن . فروكردن .

ارضى

منسوب به ارض . زمينى . خاكى . برى . ( آفات ارضى ) : مقابل سماوى .

اسباب

ج سبب . مايه‌ها . سلعه . حماله . حامل . رسن‌ها .

اواخى . پيوندها . اطراف . درها . وسايل . ساز .

برگ . لوازم . آلات . همهء چيزهاى غير خوردنى .

بواعث . دواعى . ( اسباب سابقه ) سببهاى نخستين را اسباب سابقه گويند و دوّمين را اسباب واصله گويند . ( اسباب ستّه ) ؛ شش