نير اعظم در شناخت نبض و انواع آن ( فارسى )

• المؤلف: محمد اعظم خان ناظم جهان
• الوفاة: 1320
• القسم: الطب
• الناشر: المعى - تهران

ابدأ القراءة

فهرس الكتاب

• فهرست مندرجات كتاب
• [ مقدمه ]
• شرح‌حال و آثار حكيم اعظم خان
• درباره نبض
• درباره كتاب نيّر اعظم
• درباره تصحيح اين اثر
• شيوه تصحيح اين اثر
• درباره نگارش حالات نبض به زبان موسيقى
• اما موسيقى
• درباره نبض
• دلالتهاى هريك از اقطار ثلاثه نبض و درجات آنها
• ( در شناخت نبض و انواع آن )
• مقدمه در بيان بعض فوايد متعلّقهء نبض كه مشتمل بر چند فايده است
• فايده در سبب اختيار كردن اطبّاء مر عرق ساعد را بنا بر ملاحظهء نبض
• فايده در شرايط صحّت استدلال به نبض
• [ شرط ] اول
• [ شرط ] دوم
• [ شرط ] سوم
• [ شرط ] چهارم
• [ شرط ] پنجم
• [ شرط ] ششم
• [ شرط ] هفتم
• [ شرط ] هشتم
• [ شرط ] نهم
• [ شرط ] دهم
• [ شرط ] يازدهم
• [ شرط ] دوازدهم
• [ شرط ] سيزدهم
• [ شرط ] چهاردهم
• [ شرط ] پانزدهم
• [ شرط شانزدهم ]
• فايده در بيان تعريف نبض و آنچه بدان تعلق دارد
• [ مبدأ و منتهى ]
• [ موضع ]
• [ فاعل ]
• [ مقوله ]
• [ غايت ]
• فايده در بيان اجزاى اربعهء نبضه
• فايده در بيان حال احساس حركتين و سكونين و عدم احساس آن‌ها
• تعليم اوّل در بيان اجناس عشرهء ادلّه نبض و اسباب آن‌ها
• [ اجناس عشرهء ادله نبض ]
• جنس اول مأخوذ از مقدار نبض
• اقسام نبض ماخوذ از مقدار انبساط ( برگرفته از شرح قانون حكيم آملى )
• جنس دوم مأخوذ از كيفيّت قرع عرق اصابع را
• اوّل ، قوى است
• و دوم ، ضعيف است
• قسم سوم ، معتدل بينهما است
• جنس سوم مأخوذ از زمان حركت
• اوّل سريع است
• دوم ، بطىء
• سوم ، معتدل بينهما
• جنس چهارم مأخوذ از قوام آلت
• اوّل لين است
• دوم ، صلب
• [ اسباب صلابت نبض ]
• * اول . يبس جرم رگ
• * دوم . شدّت تمدّد عرق
• * سوم . شدّت برد مجمّد
• * چهارم . مجاهدهء بحرانى
• سوم ، معتدل بينهما
• جنس پنجم مأخوذ از حال امتلاء و خلاء عرق
• اوّل ممتلى است
• [ اختلاف در اسباب نبض ممتلى ]
• و دوم ، خالى
• و سوم معتدل بينهما
• جنس ششم مأخوذ از ملمس نبض
• جنس هفتم مأخوذ از زمان سكون
• [ اول ، متواتر ]
• دوم ، متفاوت
• سوم ، معتدل ميان هر دو
• جنس هشتم مأخوذ از استوا و اختلاف نبض
• يكى آنكه به اعتبار نبضات متعدّده بود در امور خمسه
• دوم آنكه به اعتبار اجزاى نبضه بود
• سوم ، آنكه به اعتبار جزو واحد از اجزاى نبضه بود
• جنس نهم مأخوذ از نظام و غير نظام نبض در اختلاف
• اما منتظم
• يكى . منتظم على الاطلاق
• دوم . منتظم مدوّر
• و اما نبض غير منتظم
• جنس دهم مأخوذ از وزن [ نبض ]
• جيّد الوزن
• و ردئ الوزن
• * يكى ، مغيّر الوزن
• * دوم . مباين الوزن
• * سوم . خارج الوزن
• تعليم دوم در بيان اقسام نبض مركّب مشتمل بر دو مقاله
• مقاله اول در بيان اقسام نبض مركّب
• فصل اوّل در بيان اقسام مركّب ثنايى نبض و آن پانزده قسم است
• قسم اول در انواع نبض مركّب ثنايى به اعتبار عظم و صغر و قوّت و ضعف
• 1 . نبض عظيم و قوى
• 2 . نبض عظيم و ضعيف
• 3 . نبض صغير و قوى
• 4 . نبض صغير و ضعيف
• قسم دوم در انواع نبض مركّب ثنايى به اعتبار عظم و صغر و سرعت و بطوء
• 1 . نبض عظيم و سريع
• 2 . نبض عظيم و بطىء
• 3 . نبض صغير و سريع
• 4 . نبض صغير و بطىء
• قسم سوم در انواع نبض مركّب ثنايى به اعتبار عظم و صغر و تواتر و تفاوت
• 1 . نبض عظيم و متواتر
• 2 . نبض عظيم و متفاوت
• 3 . نبض صغير و متواتر
• 4 . صغير و متفاوت [ نبض ]
• قسم چهارم در انواع نبض مركّب ثنايى به اعتبار عظم و صغر و صلابت و لين
• 1 . عظيم و صلب [ نبض ]
• 2 . نبض عظيم و لين
• 3 . نبض صغير و صلب
• 4 . نبض صغير و لين
• قسم پنجم در انواع نبض مركّب ثنايى به اعتبار عظم و صغر و امتلاء و خلاء
• 1 . نبض عظيم و ممتلى
• 2 . نبض عظيم و خالى
• 3 . نبض صغير و ممتلى
• 4 . نبض صغير و خالى
• قسم ششم در انواع نبض مركّب ثنايى به اعتبار قوّت و ضعف و سرعت و بطوء
• 1 . نبض قوى و سريع
• 2 . نبض قوى و بطىء
• 3 . نبض ضعيف و سريع
• 4 . نبض ضعيف و بطىء
• قسم هفتم در انواع نبض مركّب ثنايى به اعتبار قوّت و ضعف و تواتر و تفاوت
• 1 . نبض قوى و متواتر
• 2 . نبض قوى و متفاوت
• 3 . نبض ضعيف و متواتر
• 4 . نبض ضعيف و متفاوت
• قسم هشتم در انواع نبض مركّب ثنايى به اعتبار قوّت و ضعف و صلابت و لين
• 1 . نبض قوى و صلب
• 2 . نبض قوى و لين
• 3 . نبض ضعيف و صلب
• 4 . نبض ضعيف و لين
• قسم نهم در انواع نبض مركّب ثنايى به اعتبار قوّت و ضعف و امتلاء و خلاء
• 1 . نبض قوى و ممتلى
• 2 . نبض قوى و خالى
• 3 . نبض ضعيف و ممتلى
• 4 . نبض ضعيف و خالى
• قسم دهم در انواع نبض مركّب ثنايى به اعتبار سرعت و بطوء و تواتر و تفاوت
• 1 . نبض سريع و متواتر
• 2 . نبض سريع و متفاوت
• 3 . نبض بطىء و متواتر
• 4 . نبض بطىء و متفاوت
• قسم يازدهم در انواع نبض مركّب ثنايى به اعتبار سرعت و بطوء و صلابت و لين
• 1 . نبض سريع و صلب
• 2 . نبض سريع و لين
• 3 . نبض بطىء و صلب
• 4 . نبض بطىء و لين
• قسم دوازدهم در انواع نبض مركّب ثنايى به اعتبار سرعت و بطوء و امتلاء و خلاء
• 1 . نبض سريع و ممتلى
• 2 . نبض سريع و خالى
• 3 . نبض بطىء و ممتلى
• 4 . نبض بطىء و خالى
• قسم سيزدهم در انواع نبض مركّب ثنايى به اعتبار تواتر و تفاوت و صلابت و لين
• 1 . نبض متواتر و صلب
• 2 . نبض متواتر و لين
• 3 . نبض متفاوت و صلب
• 4 . نبض متفاوت و لين
• قسم چهاردهم در انواع نبض مركّب ثنايى به اعتبار تواتر و تفاوت و امتلاء و خلاء
• 1 . نبض متواتر و ممتلى
• 2 . نبض متواتر و خالى
• 3 . نبض متفاوت و ممتلى
• 4 . نبض متفاوت و خالى
• قسم پانزدهم در انواع نبض مركّب ثنايى به اعتبار صلابت و لين و امتلاء و خلاء
• 1 . نبض صلب و ممتلى
• 2 . نبض صلب و خالى
• 3 . نبض لين و ممتلى
• 4 . نبض لين و خالى
• فصل دوم در بيان اقسام نبض مركّب ثلاثى و اين بيست قسم باشد
• قسم اول در انواع نبض مركّب ثلاثى به اعتبار عظم و صغر و قوّت و ضعف و سرعت و بطوء
• 1 . نبض عظيم و قوى و سريع
• 2 . نبض عظيم و قوى و بطىء
• 3 . نبض عظيم و ضعيف و سريع
• 4 . نبض عظيم و ضعيف و بطىء
• 5 . نبض صغير و قوى و سريع
• 6 . نبض صغير و قوى و بطىء
• 7 . نبض صغير و ضعيف و سريع
• 8 . نبض صغير « 2 » و ضعيف و بطىء
• قسم دوم در انواع نبض مركّب ثلاثى به اعتبار عظم و صغر و قوّت و ضعف و تواتر و تفاوت
• 1 . نبض عظيم و قوى و متواتر
• 2 . نبض عظيم و قوى و متفاوت
• 3 . نبض عظيم و ضعيف و متواتر
• 4 . نبض عظيم و ضعيف و متفاوت
• 5 . نبض صغير و قوى و متواتر
• 6 . نبض صغير و قوى و متفاوت
• 7 . نبض صغير و ضعيف و متواتر
• 8 . نبض صغير و ضعيف و متفاوت
• قسم سوم در انواع نبض مركّب ثلاثى به اعتبار عظم و صغر و قوّت و ضعف و صلابت و لين
• 1 . نبض عظيم و قوى و صلب
• 2 . نبض عظيم و قوى و لين
• 3 . نبض عظيم و ضعيف و صلب
• 4 . نبض عظيم و ضعيف و لين
• 5 . نبض صغير و قوى و صلب
• 6 . نبض صغير و قوى و لين
• 7 . نبض صغير و ضعيف و صلب
• 8 . نبض صغير و ضعيف و لين
• قسم چهارم در انواع نبض مركّب ثلاثى به اعتبار عظم و صغر و قوّت و ضعف و امتلاء و خلاء
• 1 . نبض عظيم و قوى و ممتلى
• 2 . نبض عظيم و قوى و خالى
• 3 . نبض عظيم و ضعيف و ممتلى
• 4 . نبض عظيم و ضعيف و خالى
• 5 . نبض صغير و قوى و ممتلى
• 6 . نبض صغير و قوى و خالى
• 7 . نبض صغير و ضعيف و ممتلى
• 8 . نبض صغير و ضعيف و خالى
• قسم پنجم در انواع نبض مركّب ثلاثى به اعتبار عظم و صغر و سرعت و بطوء و تواتر و تفاوت
• 1 . نبض عظيم و سريع و متواتر
• 2 . نبض عظيم و سريع و متفاوت
• 3 . نبض عظيم و بطىء و متواتر
• 4 . نبض عظيم و بطىء و متفاوت
• 5 . نبض صغير و سريع و متواتر
• 6 . نبض صغير و سريع و متفاوت
• 7 . نبض صغير و بطىء و متواتر
• 8 . نبض صغير و بطىء و متفاوت
• قسم ششم در انواع نبض مركّب ثلاثى به اعتبار عظم و صغر و سرعت و بطوء و صلابت و لين
• 1 . نبض عظيم و سريع و صلب
• 2 . نبض عظيم و سريع و لين
• 3 . نبض عظيم و بطىء و صلب
• 4 . نبض عظيم و بطىء و لين
• 5 . نبض صغير و سريع و صلب
• 6 . نبض صغير و سريع و لين
• 7 . نبض صغير و بطىء و صلب
• 8 . نبض صغير و بطىء و لين
• قسم هفتم در انواع نبض مركّب ثلاثى به اعتبار عظم و صغر و سرعت و بطوء و امتلاء و خلاء « 1 »
• 1 . نبض عظيم و سريع و ممتلى
• 2 . نبض عظيم و سريع و خالى
• 3 . نبض عظيم و بطىء و ممتلى
• 4 . نبض عظيم و بطىء و خالى
• 5 . نبض صغير و سريع و ممتلى
• 6 . نبض صغير و سريع و خالى
• 7 . نبض صغير و بطىء و ممتلى
• 8 . نبض صغير و بطىء خالى
• قسم هشتم در انواع نبض مركّب ثلاثى به اعتبار عظم و صغر و تواتر و تفاوت و صلابت و لين
• 1 . نبض عظيم و متواتر و صلب
• 2 . نبض عظيم و متواتر و لين
• 3 . نبض عظيم و متفاوت و صلب
• 4 . نبض عظيم و متفاوت و لين
• 5 . نبض صغير و متواتر و صلب
• 6 . نبض صغير و متواتر و لين
• 7 . نبض صغير و متفاوت و صلب
• 8 . نبض صغير و متفاوت و لين
• قسم نهم در انواع نبض مركّب ثلاثى به اعتبار عظم و صغر و تواتر و تفاوت و امتلاء و خلاء
• 1 . نبض عظيم و متواتر و ممتلى
• 2 . نبض عظيم و متواتر و خالى
• 3 . نبض عظيم و متفاوت و ممتلى
• 4 . نبض عظيم و متفاوت و خالى
• 5 . نبض صغير و متواتر و ممتلى
• 6 . نبض صغير و متواتر و خالى
• 7 . نبض صغير و متفاوت و ممتلى
• 8 . نبض صغير و متفاوت و خالى
• قسم دهم در انواع نبض مركّب ثلاثى به اعتبار عظم و صغر و صلابت و لين و امتلاء و خلاء
• 1 . نبض عظيم و صلب و ممتلى
• 2 . نبض عظيم و صلب و خالى
• 3 . نبض عظيم و لين و ممتلى
• 4 . نبض عظيم و لين و خالى
• 5 . نبض صغير و صلب و ممتلى
• 6 . نبض صغير و صلب و خالى
• 7 . نبض صغير و لين و ممتلى
• 8 . نبض صغير و لين و خالى
• قسم يازدهم در انواع نبض مركّب ثلاثى به اعتبار قوّت و ضعف و سرعت و بطوء و تواتر و تفاوت
• 1 . نبض قوى و سريع و متواتر
• 2 . نبض قوى و سريع و متفاوت
• 3 . نبض قوى و بطىء و متواتر
• 4 . نبض قوى و بطىء و متفاوت
• 5 . نبض ضعيف و سريع و متواتر
• 6 . نبض ضعيف و سريع و متفاوت
• 7 . نبض ضعيف و بطىء و متواتر
• 8 . نبض ضعيف و بطىء و متفاوت
• قسم دوازدهم در انواع نبض مركّب ثلاثى به اعتبار قوّت و ضعف و سرعت و بطوء و صلابت و لين
• 1 . نبض قوى و سريع و صلب
• 2 . نبض قوى و سريع و لين
• 3 . نبض قوى و بطىء و صلب
• 4 . نبض قوى و بطىء و لين
• 5 . نبض ضعيف و سريع و صلب
• 6 . نبض ضعيف و سريع و لين
• 7 . نبض ضعيف و بطىء و صلب
• 8 . نبض ضعيف و بطىء و لين
• قسم سيزدهم در انواع نبض مركّب ثلاثى به اعتبار قوّت و ضعف و سرعت و بطوء و امتلاء و خلاء
• 1 . نبض قوى و سريع و ممتلى
• 2 . نبض قوى و سريع و خالى
• 3 . نبض قوى و بطىء و ممتلى
• 4 . نبض قوى و بطىء و خالى
• 5 . نبض ضعيف و سريع و ممتلى
• 6 . نبض ضعيف و سريع و خالى
• 7 . نبض ضعيف و بطىء و ممتلى
• 8 . نبض ضعيف و بطىء و خالى
• قسم چهاردهم در انواع نبض مركّب ثلاثى به اعتبار قوّت و ضعف و تواتر و تفاوت و صلابت و لين
• 1 . نبض قوى و متواتر و صلب
• 2 . نبض قوى و متواتر و لين
• 3 . نبض قوى و متفاوت و صلب
• 4 . نبض قوى و متفاوت و لين
• 5 . نبض ضعيف و متواتر و صلب
• 6 . نبض ضعيف و متواتر و لين
• 7 . نبض ضعيف و متفاوت و صلب
• 8 . نبض ضعيف و متفاوت و لين
• قسم پانزدهم در انواع نبض مركّب ثلاثى به اعتبار قوّت و ضعف و تواتر و تفاوت و امتلاء و خلاء
• 1 . نبض قوى و متواتر و ممتلى
• 2 . نبض قوى و متواتر و خالى
• 3 . نبض قوى و متفاوت و ممتلى
• 4 . نبض قوى و متفاوت و خالى
• 5 . نبض ضعيف و متواتر و ممتلى
• 6 . نبض ضعيف و متواتر و خالى
• 7 . نبض ضعيف و متفاوت و ممتلى
• 8 . نبض ضعيف و متفاوت و خالى
• قسم شانزدهم در انواع نبض مركّب ثلاثى به اعتبار قوّت و ضعف و صلابت و لين و امتلاء و خلاء
• 1 . نبض قوى و صلب و ممتلى
• 2 . نبض قوى و صلب و خالى
• 3 . نبض قوى و لين و ممتلى
• 4 . نبض قوى و لين و خالى
• 5 . نبض ضعيف و صلب و ممتلى
• 6 . نبض ضعيف و صلب و خالى
• 7 . نبض ضعيف و لين و ممتلى
• 8 . نبض ضعيف و لين و خالى
• قسم هفدهم در انواع نبض مركّب ثلاثى به اعتبار سرعت و بطوء و تواتر و تفاوت و صلابت و لين
• 1 . نبض سريع و متواتر و صلب
• 2 . نبض سريع و متواتر و لين
• 3 . نبض سريع و متفاوت و صلب
• 4 . نبض سريع و متفاوت و لين
• 5 . نبض بطىء و متواتر و صلب
• 6 . نبض بطىء و متواتر و لين
• 7 . نبض بطىء و متفاوت و صلب
• 8 . نبض بطىء و متفاوت و لين
• قسم هجدهم در انواع نبض مركّب ثلاثى به اعتبار سرعت و بطوء و تواتر و تفاوت و امتلاء و خلاء
• 1 . نبض سريع و متواتر و ممتلى
• 2 . نبض سريع و متواتر و خالى
• 3 . نبض سريع و متفاوت و ممتلى
• 4 . نبض سريع و متفاوت و خالى
• 5 . نبض بطىء و متواتر و ممتلى
• 6 . نبض بطىء و متواتر و خالى
• 7 . نبض بطىء و متفاوت و ممتلى
• 8 . نبض بطىء و متفاوت و خالى
• قسم نوزدهم در انواع نبض مركّب ثلاثى به اعتبار سرعت و بطوء و صلابت و لين و امتلاء و خلاء
• 1 . نبض سريع و صلب و ممتلى
• 2 . نبض سريع و صلب و خالى
• 3 . نبض سريع و لين و ممتلى
• 4 . نبض سريع و لين و خالى
• 5 . نبض بطىء و صلب و ممتلى
• 6 . نبض بطىء و صلب و خالى
• 7 . نبض بطىء و لين و ممتلى
• 8 . نبض بطىء و لين و خالى
• قسم بيستم در انواع نبض مركّب ثلاثى به اعتبار تواتر و تفاوت و صلابت و لين و امتلاء و خلاء
• 1 . نبض متواتر و صلب و ممتلى
• 2 . نبض متواتر و صلب و خالى
• 3 . نبض متواتر و لين و ممتلى
• 4 . نبض متواتر و لين و خالى
• 5 . نبض متفاوت و صلب و ممتلى
• 6 . نبض متفاوت و صلب و خالى
• 7 . نبض متفاوت و لين و ممتلى
• 8 . نبض متفاوت و لين و خالى
• فصل سوم در بيان اقسام نبض مركّب رباعى و آن پانزده قسم است
• قسم اول در انواع نبض مركّب رباعى به اعتبار عظم و صغر و قوّت و ضعف و سرعت و بطوء و تواتر و تفاوت
• 1 . نبض عظيم و قوى و سريع و متواتر
• 2 . نبض عظيم و قوى و سريع و متفاوت
• 3 . نبض عظيم و قوى و بطىء و متواتر
• 4 . نبض عظيم و قوى و بطىء و متفاوت
• 5 . نبض عظيم و ضعيف و سريع و متواتر
• 6 . نبض عظيم و ضعيف و سريع و متفاوت
• 7 . نبض عظيم و ضعيف و بطىء و متواتر
• 8 . نبض عظيم و ضعيف و بطىء و متفاوت
• 9 . نبض صغير و قوى و سريع و متواتر
• 10 . نبض صغير و قوى و سريع و متفاوت
• 11 . نبض صغير و قوى و بطىء و متواتر
• 12 . نبض صغير و قوى و بطىء و متفاوت
• 13 . نبض صغير و ضعيف و سريع و متواتر
• 14 . نبض صغير و ضعيف و سريع و متفاوت
• 15 . نبض صغير و ضعيف و بطىء و متواتر
• 16 . نبض صغير و ضعيف و بطىء و متفاوت
• قسم دوم در انواع نبض مركّب رباعى به اعتبار عظم و صغر و قوّت و ضعف و سرعت و بطوء و صلابت و لين
• 1 . نبض عظيم و قوى و سريع و صلب
• 2 . نبض عظيم و قوى و سريع و لين
• 3 . نبض عظيم و قوى و بطىء و صلب
• 4 . نبض عظيم و قوى و بطىء و لين
• 5 . نبض عظيم و ضعيف و سريع و صلب
• 6 . نبض عظيم و ضعيف و سريع و لين
• 7 . نبض عظيم و ضعيف و بطىء و صلب
• 8 . نبض عظيم و ضعيف و بطىء و لين
• 9 . نبض صغير و قوى و سريع و صلب
• 10 . نبض صغير و قوى و سريع و لين
• 11 . نبض صغير و قوى و بطىء و صلب
• 12 . نبض صغير و قوى و بطىء و لين
• 13 . نبض صغير و ضعيف و سريع و صلب
• 14 . نبض صغير و ضعيف و سريع و لين
• 15 . نبض صغير و ضعيف و بطىء و صلب
• 16 . نبض صغير و ضعيف و بطىء و لين
• قسم سوم در انواع نبض مركّب رباعى به اعتبار عظم و صغر و قوّت و ضعف و سرعت و بطوء و امتلاء و خلاء
• 1 . نبض عظيم و قوى و سريع و ممتلى
• 2 . نبض عظيم و قوى و سريع و خالى
• 3 . نبض عظيم و قوى و بطىء و ممتلى
• 4 . نبض عظيم و قوى و بطىء و خالى
• 5 . نبض عظيم و ضعيف و سريع و ممتلى
• 6 . نبض عظيم و ضعيف و سريع و خالى
• 7 . نبض عظيم و ضعيف و بطىء و ممتلى
• 8 . نبض عظيم و ضعيف و بطىء و خالى
• 9 . نبض صغير و قوى و سريع و ممتلى
• 10 . نبض صغير و قوى و سريع و خالى
• 11 . نبض صغير و قوى و بطىء و ممتلى
• 12 . نبض صغير و قوى و بطىء و خالى
• 13 . نبض صغير و ضعيف و سريع و ممتلى
• 14 . نبض صغير و ضعيف و سريع و خالى
• 15 . نبض صغير و ضعيف و بطىء و ممتلى
• 16 . نبض صغير و ضعيف و بطىء و خالى
• قسم چهارم در انواع نبض مركّب رباعى به اعتبار عظم و صغر و قوّت و ضعف و تواتر و تفاوت و صلابت و لين
• 1 . نبض عظيم و قوى و متواتر و صلب
• 2 . نبض عظيم و قوى و متواتر و لين
• 3 . نبض عظيم و قوى و متفاوت و صلب