نير اعظم در شناخت نبض و انواع آن ( فارسى ) — الصفحة ١٤١
1 . نبض عظيم و سريع و متواتر
قسم پنجم در انواع نبض مركّب ثلاثى به اعتبار عظم و صغر و سرعت و بطوء و تواتر و تفاوت
قسم پنجم در انواع نبض مركّب ثلاثى به اعتبار عظم و صغر و سرعت و بطوء و تواتر و تفاوت
و اين قسم هم از هشت نوع بيرون نباشد :
1 . نبض عظيم و سريع و متواتر
1 . نبض عظيم و سريع و متواتر
سببش حاجت شديد است كه به عظم و سرعت اكتفا ننموده [ و ] محدث تواتر گشته .
و اين نبض در زكام حارّ يافته مىشود ؛ لغلبة الحرارة .
و ايضا در سوء مزاج حارّ قلب ظاهر گردد ، به سبب شدّت احتياج به سوى هواى بارد . اما هرگاه سوء مزاج مستحكم شود ، پس به سبب احداث ضعف كثير عظم به صغر مبدّل گردد .
و در حماى مطبقه نيز مىباشد ، لوجود اسبابها .
و كسى كه طعام معتدل المقدار خورده باشد ، نبض او نيز در عظم و سرعت و تواتر زائد شود ، بنا بر قوّت و زيادتى حرارت به سبب جودت هضم و تولّد دم متين به واسطهء تصرف طبيعت ، كما ينبغى در وى .
و نبض حبالى نيز عظيم و سريع و متواتر باشد .