نير اعظم در شناخت نبض و انواع آن ( فارسى ) — الصفحة ١١٥
1 . نبض سريع و متواتر
قسم دهم در انواع نبض مركّب ثنايى به اعتبار سرعت و بطوء و تواتر و تفاوت
قسم دهم در انواع نبض مركّب ثنايى به اعتبار سرعت و بطوء و تواتر و تفاوت
و اين قسم نيز به چهار طرح متنوع گردد :
1 . نبض سريع و متواتر
1 . نبض سريع و متواتر
سببش شدّت حرارت بود * مع اندكى ضعف يا صلابت آلت يا انضغاط رگ . چه :
- در صورت عدم ضعف و صلابت و انضغاط ، بدون عظم وجود اين نبض امكان ندارد * مگر آنكه صلابت يا انضغاط چندان بود كه مانع عظم شود و مؤدّى به صغر نگردد * يا آنكه قوّت آن‌قدر كم باشد كه به عظم وافى نبود . چنانچه گفته‌اند كه :
هرگاه رياضت زياده از اعتدال شود ، در آن حالت ، نبض سريع و متواتر گردد ( به سبب افراط حرارت كه واجب مىكند آن را حركت ، و به واسطهء قصور قوّه كه به عظم وفا نكند ) .
و اين نبض در صداع حارّ ، و ربع صفراوى ، و خصوص در انتهاى نوبت ربع نيز يافته مىشود .
و ايضا نبض كودك ، به قياس نبض بالغ ، سريع و متواتر بود و در قوّت و عظمى معتدل ، اما نظر به حال صاحبش عظيم باشد .