ولايات دارالمرز ايران ( گيلان ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٢٥
جمعيت ديلمان
جمعيت ديلمان
جمعيت ديلمان
از ديلميها در كتاب المسالك و الممالك به عنوان مردمى « نحيف و سبكسر و ناپاك » ياد شده ، و حاليه هم ساكنان آنجا كه بيشتر از قزوين آمده‌اند دزدانى هستند كه صاحب تيول مىباشند . اعقاب ديلميان قديمى جز در قراء كلارده
Kalardeh
و چوسل
Cosal
ديده نمىشوند .
زندگى آنها تابستانها در كلاچ خانى
Kalacxani
و زمستانها در دشت مىگذرد .
مردم دهكده‌هاى ديلمان را ديلميها تشكيل مىدادند ، ولى آنها زمينهاى خود را فروختند و در برفجان ساكن شدند . در نيمهء اول قرن اخير محمد رضا خان عدهء زيادى از زندانيان را به ديلمان آورد ، و آنها در آنجا تشكيل چهار طايفهء طالش ، جهانگيرى ، گسكرى و اشكورى را دادند .
كردهاى عمارلو در ديارجان و دهكده‌هاى گولك ، كوچى ، كلنج باغ ، قيس آباد ، زرد رود ، توكام
Tokam
، تنگ رود و عين شيخ سكونت دارند .
اين كردها سابقا نيمه چادر نشين بودند و تابستانها در كوهستان تورار يعنى جائى كه گله‌ها و گوسفندهاى خود را به چرا وا مىداشتند زير چادرهاى سياه به سر مىبردند . مالياتهاى فوق العاده زياد و برداشت محصول با روشى نادرست كه پى در پى انجام مىگيرد ، آنها را از پا درآورد ، به طورى كه ناچار شدند دست از گله‌هاى خود بشويند و به صورت ساكنان هميشگى اين منطقه درآيند .
در حدود پانزده سال است كه صوفيها از عمارلو آمده‌اند . از تاريخ ديلمان اطلاعات كمى در دست است .
رستم عموى بهرام عنوان مرزبانى ديلمان و خراسان را داشت . پس از شكست قادسيه 4000 سرباز ديلمى به اسلام گرويدند . آنها در فتح جلولا به اعراب ملحق شدند و در سپاه كوفه به مسلمانها پيوستند . در سال 259 هجرى ( 873 ) بود كه عدهء زيادى از زرتشتيان به تبليغ حسن بن زيد مذهب اسلام را پذيرفتند . در قرن بعد در حدود سال 912 ناصر الحق ابو محمد حسن بن على مردم