يادنامه طبرى ( فارسى ) — الصفحة ٦٥٢

جمع بستن كلمات عربى به شيوهء پارسى

دور بودن از مختصات نثر عربى

دور بودن از مختصات نثر عربى

ديگر از مختصات نثر تاريخ بلعمى دور بودن آنست از سبك نثرهاى عربى . تاريخ بلعمى با آنكه از متن عربى ترجمه گرديده و بايد در انتخاب الفاظ و كلمات و سبك عبارات و شيوهء جملات كم و بيش به آن شبيه باشد ، ولى با آن فاصله بسيار دارد . و از جهت بيان الفاظ و تركيبات دستورى سرشار از اختصاصات نثرهاى دورهء سامانيانست و بلكه از بهترين نمونه‌هاى آن .

واژه‌هاى عربى آن بسيار كمست و شايد كه از صدى شش و هفت تجاوز نكند .

سجع و موازنهء در آن ديده نمىشود در خلال عبارات استشهاد به آيات و اشعار و امثال نشده مگر آنها كه جزء تاريخ و بيان وقايع بوده . ( چنانچه در شرح واقعه سنمّار بامثال و اشعارى تمثل شده . يا داستان بهرام گور يا پاسخ اسكندر به دارا . . . كه نكته‌ها و اشعار و امثالى از زبان آنان نقل گرديده است . ) صناعات ادبى و لطائف بديعى در آن راه نيافته .

توجه به صرف و نحو زبان تازى جز در مواردى معدود كه گفته خواهد شد در آن به نظر نمىرسد . از تركيبهاى عربى به غير از سه كلمهء - فبها 254 - ايها الملك 182 - و من بعد 312 در آن چيزى نديدم . و سه عبارت رحمة اللّه عليه و عز و جل و باللّه العصمة و التوفيق 3 كه در ديباچهء كتاب آمده است .

بر روى هم در طرز بيان مطالب و سبك عبارات و سياق جملات نكته‌اى كه نشانهء تأثير روشن سبك عربى باشد در آن نمىتوان يافت .

جمع بستن كلمات عربى به شيوهء پارسى

جمع بستن كلمات عربى به شيوهء پارسى

ديگر از مختصات آن جمع بستن كلمات عربيست به شيوهء پارسى - مانند : موكّلان 106 - نديمان 124 - اسيران 100 - شريفان 106 - ملكان 79 - رسولان - حاجبان - خاصگان - عاملان - عيالان 201 - خالان و قرابتان - جاسوسان 103 - خليفتان و متابعان 26 و اعرابيان و نباها 181 و غنيمتها

و گاهى معدودى از انواع اين كلمات را نيز به سياق عربى جمع مكسّر بسته عمال - بلاد - ندما - حكما و علما و ملوك و سباع و وحوش گفته است .