يادنامه طبرى ( فارسى )
- المؤلف: جمعى از نويسندگان
- الوفاة: معاصر
- القسم: الأنساب والتراجم
- الناشر: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى - تهران
فهرس الكتاب
- فهرست مطالب
- پيامها
- پيام رياست محترم جمهورى اسلامى ايران جناب حجة الاسلام و المسلمين على اكبر هاشمى رفسنجانى
- مقدّمهء دبيرخانه
- پيشگفتار [ مسؤول سمينار دكتر محمد حسن شجاعى فرد ]
- بخش اوّل زندگينامه و آثار
- مدخلى بر احوال و آثار طبرى همراه با متن « جامع البيان عن تأويل آى القرآن »
- طبرى : سفرها و كوچهايش براى فراگيرى علم
- او كيست ؟
- در رى :
- در نخستين رحله به بغداد :
- بازگشت دوباره به بغداد :
- در راه سفر به مصر :
- قناعت و مناعت طبرى
- طبرى ، دانشمندى كوشا و نستوه و پركار :
- طبرى و حنابله
- چرا طبرى از آمل به بغداد بازگشت ؟
- طبرى و تأسيس مذهب يا تجديد و بازسازى دين
- پيروان مذهب جريرى و مساعى آنها در نشر اين مذهب و دفاع از آن
- مسألهء عدم صحت انتساب كتاب « بشارة المصطفى » به طبرى
- تضلّع طبرى در قرائت و تلاوت و تجويد و تفسير و ساير علوم قرآنى
- الف . قرائت و تلاوت :
- ب . تفسير و ساير علوم قرآنى و اسلامى :
- طبرى و كتاب تفسيرش جامع البيان عن تأويل آى القرآن
- در جستجوى نام و عنوان اين تفسير
- ستايش علما و مفسران از جامع البيان طبرى و كارآيى او در تفسير
- نگاهى بر پاره‌اى از مقدمه و متن تفسير طبرى
- موضع نااستوار طبرى در برابر مسألهء وجود معرّبات در قرآن كريم
- الف . استشهاد به آيه‌هاى قرآن :
- ب . ملازمه ميان سبك و اسلوب قرآن و تك واژه‌هاى آن :
- پ . تأويل نارواى طبرى دربارهء گفتار پيشينيان :
- ت . تجسمهاى طبرى در استدلال يا اطنابى ممل و مبتنى بر احتمال :
- خرده‌گيريهايى بر طبرى در رابطه با انكار وجود معرّبات در قرآن
- الف . نخست طبرى با دستاويز آياتى كه قرآن كريم را « عربى » معرفى مىكند وجود هرگونه واژه‌هاى معرّب را در قرآن قاطعانه مورد انكار قرار مىدهد ،
- طرفداران وجود معرّبات در قرآن كريم
- ب . بطلان ملازمه ميان سبك و اسلوب زبان و تك‌واژه‌هاى آن
- ج . تأويل نارواى طبرى دربارهء گفتار پيشينيان
- د . اطنابى كه طبرى در سراسر تفسير خود بدان دچار آمده است
- اشتباهى تاريخى كه به لغزش ديگران بارور گشت
- يادداشتها
- نكاتى از سرگذشت و آثار و شيوهء تاريخنگارى طبرى [ دكتر سيد محمّد دامادى ]
- الف - مقدمه
- ب - طبرى ، مظهر اوصاف و كمالات اسلامى
- ج - طبرى در قلمرو زندگانى فردى
- د - طبرى در رهگذر زندگانى اجتماعى
- ه - سبك و شيوهء حاكم بر آثار طبرى
- و - روش طبرى در تفسير
- ز - تاريخنگارى طبرى
- يادداشتها
- برگزيدهء مراجع و منابع
- بخش دوّم فقه و تفسير
- [ ادب نقد ] آيت اللّه عبد اللّه جوادى آملى حوزهء علميهء قم
- مقدّمه
- فصل يكم : سيرهء تفسير طبرى
- فصل دوم : معرفت خداى سبحان در تفسير طبرى
- فصل سوم : معرفت وحى و رسالت در تفسير طبرى
- فصل چهارم : معرفت امامت در تفسير طبرى
- فصل پنجم : معرفت مسائل فقهى در تفسير طبرى
- يادداشتها
- آغاز وحى و بعثت پيامبر ( ص ) در تاريخ و تفسير طبرى ( بررسى و نقد ) [ حجة الاسلام و المسلمين على دوانى ]
- پيشگفتار
- تاريخ و تفسير طبرى
- احاديث آغاز وحى در تاريخ و تفسير طبرى
- حديث اول
- بررسى و نقد حديث به وسيلهء علامه شرف الدين عاملى
- نقد حديث از ديد ما
- حديث دوم
- نقد حديث
- حديث سوم
- نقد حديث
- حديث چهارم
- نقد حديث
- حديث پنجم
- نقد حديث
- حديث ششم
- نقد حديث
- حديث هفتم
- نقد حديث
- حديث هشتم
- نقد حديث
- حديث نهم
- نقد حديث
- حديث دهم در تفسير طبرى ، به نقل بلعمى
- نقد حديث
- احاديث آغاز وحى در منابع ديگر
- بررسى و نقد آنها
- انعكاس احاديث آغاز وحى و بعثت پيامبر ( ص ) در انديشه‌هاى خود و بيگانه
- واقعيت آغاز وحى و بعثت پيامبر ( ص ) در منابع شيعهء اماميه
- امير المؤمنين ( ع ) و مسئلهء آغاز وحى
- گفتار پيشواى دهم امام هادى عليه السّلام
- توضيح مطلب
- امام صادق ( ع ) و آغاز وحى
- آغاز وحى در حديث ابن عباس به روايت شيعه
- توضيح
- اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ
- پايان بحث و نتيجه‌گيرى
- كدام سوره براى نخستين بار نازل شد ؟
- آيا بسم اللّه جزء قرآن است يا پيغمبر افزوده است ؟
- بسم اللّه را بايد به جهر يا اخفات خواند ، يا حذف كرد ؟
- نتيجهء بحث
- يادداشتها
- آيات احكام از تفسير طبرى [ سيد حمد طبيبيان ]
- آيات و احكام به ترتيب توالى سور و آيات قرآنى :
- آيات احكام به ترتيب الفبايى :
- يادداشتها
- تفسير طبرى در نقد و بررسى [ دكتر محمد فاضلى ]
- يادداشتها
- روش تفسيرى طبرى [ عليرضا ميرزا محمّد ]
- بحث در نخستين تفسير مدوّن
- درآمدى بر شناخت تفسير طبرى
- تفسير طبرى از ديدگاه دانشوران
- شيوهء طبرى در تفسير
- مختصّات تفسير طبرى
- الف - بعد قرآنى
- ب : بعد روائى
- نقد و تحليل
- يادداشتها
- منابع تحقيق
- ترجمهء آيات تفسير طبرى 1
- مواد مشترك در هر دو اثر :
- موارد اختلاف در هر دو اثر :
- يادداشتها
- طبرى و ابو الفتوح [ دكتر محمد جعفر ياحقى ]
- الف : مباحث لغوى
- ب : مسائل نحوى
- ج : مباحث فقهى
- د : قصص و تاريخ
- يادداشتها
- بخش سوّم تاريخ و اسطوره
- مكتب تاريخنگارى طبرى [ دكتر صادق آئينه‌وند ]
- منابع طبرى در تدوين تاريخ :
- روش تأليف
- نقاط قوّت و ضعف طبرى :
- امتيازات تاريخنگارى طبرى
- ايرادهايى كه بر او گرفته‌اند
- مقبوليّت كار او در نزد مورخان
- يادداشتها
- كتاب‌شناسى « منابع مقاله » بر حسب الفبايى نام مؤلف
- اسطوره در تاريخ [ مينو امير قاسمى ]
- يادداشتها
- كتابهاى مورد استفاده در تهيهء مقاله :
- دورهء اساطيرى ايران در تاريخ طبرى [ دكتر على بلوكباشى ]
- طبرى : نگارش تاريخ برپايهء اسطوره
- زمينهء اجتماعى اسطوره‌ها
- خاستگاه اسطوره‌ها
- طبرى : نگرشها و برداشتها
- اسطوره : واهى يا واقعى بودن
- طبرى : روش تاريخنويسى
- منابع فارسى
- الف - كتابها
- ب - مقالات
- نقش تاريخ در تفسير طبرى [ دكتر مهدى تديّن ]
- يادداشتها :
- جايگاه طبرى در تاريخنگارى اسلامى [ دكتر ناصر تكميل همايون ]
- مدخل
- باب يكم زمينه‌هاى فرهنگى و اجتماعى تاريخنگارى اسلامى
- مقدمه
- 1 - تعلق تاريخ به سرگذشت يك قوم و نژاد
- 2 - شكل‌يابى تاريخ در ارتباط با حكومت
- 3 - سلطه باورهاى ارزشى - اجتماعى
- 4 - نقصهاى فرهنگى و علمى
- 1 - تاريخنگارى در تمدن اسلامى و ادوار آن
- 2 - شكل‌گيريهاى آغازين
- الف - ريشه‌هاى عربى
- ب - منابع يهود و نصارا
- ج - نفوذ فرهنگى ايران
- 3 - نظام‌يابى تاريخى
- 4 - متقدمان راهگشا
- نتيجه‌گيرى
- باب دوم زندگينامه علمى و فرهنگى طبرى
- مقدمه
- 1 - خاستگاه و كوششها
- الف - تولد و آموزشهاى آغازين
- ب - اقامت در بين النهرين
- ج - عزيمت به سرزمين مصر
- د - ياد وطن و ديدار ياران
- ه - بازگشت به بغداد و درگذشت
- 2 - آثار و تأليفات ( كتاب و رسائل گوناگون )
- الف - در حديث
- ب - در فقه و امور شرعى
- ج - در اخلاق
- د - در بيان مذاهب و رد و نقد
- ه - در علوم قرآنى
- و - در سيره بزرگان دين و طبقات
- ز - در اعتقادات شخصى
- ح - چند كتاب ديگر
- ط - كتاب معتبر تاريخى
- نتيجه‌گيرى
- باب سوم تاريخنگارى طبرى
- مقدمه
- 1 - داده‌هاى كتاب‌شناسى
- الف - نسخه‌ها
- ب - آشنايى
- ج - تاريخ طبرى در جامعه ايرانى
- 2 - تبويب كتاب
- كتاب اول ( عصر پيش از اسلام )
- كتاب دوم ( عصر رسول اللّه « ص » )
- كتاب سوم ( عصر خلفاى راشدين )
- كتاب چهارم ( عصر بنى اميه )
- كتاب پنجم ( عصر بنى عباس )
- 3 - منابع و مآخذ تاريخ طبرى
- 4 - موضعگيريهاى گوناگون
- نتيجه‌گيرى
- باب چهارم تاريخنگارى بعد از طبرى
- مقدمه
- 1 - طبرى در مسير تاريخنگارى اسلامى ( عربى - فارسى )
- الف - تاريخنگارى عربى
- ب - تاريخنگارى فارسى
- 2 - نظر مورخان پس از طبرى
- الف - ابن اثير ( جنبه توصيفى - شرق اسلامى )
- ب - ابن خلدون ( جنبه تحليلى - غرب اسلامى )
- 3 - تاريخ در روند « علمى شدن »
- نتيجه‌گيرى
- حاصل سخن
- يادداشتها
- تاريخنگارى و مذهب ظاهرى [ دكتر سيّد محمّد مهدى جعفرى ]
- مرجئه و معتزله
- جريان فرهنگ و انديشهء تشيّع
- دورهء دوم عبّاسيان و حاكميّت اهل حديث
- قيامها و انقلابها و تضعيف و تجزيهء كشور
- اوضاع اجتماعى و اقتصادى اين دوره
- اوضاع فرهنگى و مذهبى دورهء دوم عبّاسى
- يادداشتها
- منابع مورد استفاده :
- طبرى و سلفىگرى [ سيد ابراهيم سيد علوى ]
- رؤيت خداوند
- نسبت دادن دست به خداوند
- نزول بر آسمان دنيا
- افعال عباد
- استواء بر عرش
- يادداشتها
- رى در زمان طبرى [ پروانهء نيك‌طبع ]
- منابع -
- بخش چهارم زبان و ادب
- ترجمهء تاريخ طبرى [ استاد ملك الشعراى بهار ]
- نسخه خطى ترجمه تاريخ طبرى نگهداشته در ونيز [ پروفسور آنجلو ميكله پيه مونتسه ]
- يادداشتها
- برخى نكات دستورى و واژگانى در ترجمهء تفسير طبرى [ فريدون تقىزادهء طوسى ]
- قدمت نثر ترجمهء تفسير طبرى
- شيوهء نثر تفسير
- شيوهء جمع بستن كلمات فارسى و عربى
- كيفيّت اسم نكره
- اسم مصدر و حاصل مصدر
- ضمير
- صفت
- عدد ( صفات عددى )
- فعل
- تكرار
- ترتيب قرار گرفتن اركان جمله
- مفعول صريح ( بىواسطه )
- قيد و حروف
- استفهام
- معانى برخى از حروف
- حذف ، ابدال ، ادغام ، تخفيف ، كتابت
- يادداشتها و منابع
- زبان ترجمه در ترجمهء تفسير طبرى [ دكتر محمّد جاويد صباغيان ]
- تفسير حروف مقطّع قرآن :
- يادداشتها
- ترجمهء تفسير طبرى و تأثير آن در حفظ و گسترش زبان فارسى [ دكتر عزيز اللّه جوينى ]
- ردپاى باورهاى عاميانه در ترجمهء تفسير طبرى 1
- مقدمه :
- فهرست مطالب
- بخش اول : ( باورهاى عاميانه اجتماعى و مذهبى )
- بخش دوم : ( ديد غيرعلمى و اسطوره‌اى نسبت به جهان هستى و خلقت )
- بخش سوم : ( ساختن منشأ مذهبى براى آداب و رسوم ملى و اجتماعى )
- بخش چهارم : ( منشأسازى براى شعائر و آيينهاى مذهبى )
- بخش پنجم : ( منشأسازى براى پديده‌هاى اجتماعى )
- بخش ششم : ( منشأسازى براى پديده‌هاى طبيعى )
- بخش هفتم : ردپاى افسانه در تفسير آيات بخش اول : باورهاى عاميانه اجتماعى و مذهبى
- بخش دوم : ديد غيرعلمى و اسطوره‌اى نسبت به جهان هستى و خلقت
- بخش سوم : ساختن منشأ مذهبى براى آداب و رسوم ملى و اجتماعى
- بخش چهارم : منشأسازى بر شعائر و آيينهاى مذهبى
- بخش پنجم : منشأسازى براى پديده‌هاى اجتماعى
- بخش ششم : منشأسازى براى پديده‌هاى طبيعى
- بخش هفتم : ردپاى افسانه در تفسير آيات
- يادداشتها
- بررسى ادبى ترجمهء تفسير طبرى [ دكتر اسماعيل حاكمى ]
- الف - ويژگيهاى لفظى
- برخى از ويژگيهاى دستورى و املائى كتاب :
- ب - ويژگيهاى معنوى كتاب به اختصار
- فهرست منابع مورد استفاده :
- سبك نثر تاريخ بلعمى [ دكتر مهدى درخشان ]
- تفصيل و اطناب
- ايجاز و كوتاهى جمله‌ها
- سادگى و روانى كلام
- دور بودن از مختصات نثر عربى
- جمع بستن كلمات عربى به شيوهء پارسى
- الفاظ و عبارات مترادف
- « ت » كشيده بجاى « ة » گرد
- مصدر فارسى بجاى مصدر عربى
- مصدر مرخم و مصدر جعلى
- آمدندش - ديدنش
- مستقبل محقق الوقوع
- تكرار افعال
- حذف افعال
- اولىتر و حق‌تر
- هست و است
- يكى بجاى ياء وحدت
- و ليكن
- چون - چرا
- چنانچه - چنان كه
- آنچه كه
- اگر - يا
- با - ب
- اين و آن براى تعريف
- راء زايد
- الكا و قوشچى
- كاف تحقير و تحبيب
- باء تأكيد و ساير پيشاوندها
- ساير مختصات و نكته‌ها
- برخى از مآخذ و يادداشتها
- طبرى و فردوسى : تاريخ و حماسه‌سرايى [ جووانى درمه ]
- تاريخ طبرى از ديدگاه بلعمى [ دكتر برات زنجانى ]
- اختلاف در معانى و تفسير بعضى از آيات
- اصحاب الايكه
- موسى و فرعون
- موسى و طور
- پيغامبرى خواستن موسى براى هفتاد تن
- وَ أُشْرِبُوا فِي قُلُوبِهِمُ الْعِجْلَ بِكُفْرِهِمْ
- موسى و خضر
- ابراهيم و پادشاه مصر
- بل فعله كبيرهم
- ابراهيم و ديدن ستاره
- ديو و سليمان
- ياران كهف
- ترتيب وقايع تاريخى
- حديث ايوبّ و حديث يوسف و حديث شعيب
- ديانوس و اصحاب كهف
- اختصارگويى
- مائدهء آسمانى
- مورچه و سليمان
- ذو القرنين
- رَبِّ أَرِنِي
- به نعمت رسيدن قوم بنى اسراييل
- حكايت كشته
- احسن القصص
- سخنى كه با عقل سازگار نيست
- خبر منكرگونه
- قصّهء عزير
- سنّت ختنه
- توجيهات
- چرا يوسف از شرابدار حاجت خواست ؟
- چرا جادوان به خدا ايمان آوردند ؟
- چرا قباد دستور داد مملكت را مساحت كنند و به نسبت مساحت خراج نهند ؟
- محمد بن جرير طبرى به ذكر وقايع تاريخى و به اختصارگويى توجّه داشته
- محمد بن محمد بلعمى كه اختصارگويى را نمىپسندد گاهى خود به اختصار پرداخته است
- نسخه‌نويسان و تاريخ طبرى
- مآخذ و مدارك
- نكته‌هاى بلاغى در تفسير طبرى [ دكتر محمد علوى مقدم ]
- مآخذ و منابع و مشخصات آنها
- ترجمهء تفسير طبرى [ دكتر مهدى محقّق ]
- مشخصات مآخذ اين مقاله
- يادداشتها