يادنامه طبرى ( فارسى ) — الصفحة ٥٩
الف . استشهاد به آيه‌هاى قرآن :
موضع نااستوار طبرى در برابر مسألهء وجود معرّبات در قرآن كريم
موضع نااستوار طبرى در برابر مسألهء وجود معرّبات در قرآن كريم
موضوع ديگرى كه سزا است در رابطه با آن از طبرى در تفسيرش خرده گرفت مسألهء وجود « معرّبات » در قرآن كريم است . طبرى در مقدمهء جامع البيان تحت عنوان « ألقول فى البيان عن الأحرف الّتى أتفقت فيها ألفاظ العرب و ألفاظ غيرها من بعض أجناس الامم » سخنى دارد مبنى بر اينكه اساسا واژه‌اى غير عربى در قرآن وجود ندارد ، و براى چنين ادعايى مقدمه‌اى نسبتا نااستوار و تكلف‌آميز تمهيد مىكند و در اين مقدمه بيانى دارد كه مضمون آن اين است :
الف . استشهاد به آيه‌هاى قرآن :
الف . استشهاد به آيه‌هاى قرآن :
خداوند متعال والاتر از آن است كه خطاب و سخنى را به ميان آورد و يا رسول و فرستاده‌اى را گسيل دارد كه آن خطاب و سخن و يا ارسال آن رسول ، براى مردمى كه مخاطب آن سخن هستند و آن رسول به سوى آنها گسيل شده است ، بىفايده باشد و خدا برتر از آن است كه كارى اينچنين و بىفايده از او سرزند و به همين جهت در قرآن فرموده است :
وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ رَسُولٍ إِلَّا بِلِسانِ قَوْمِهِ . 78
و ما هيچ پيامبرى در ميان قومى نفرستاديم مگر آنكه به زبان همان قوم سخن بگويد .
و يا به پيامبر خود مىفرمايد :
وَ ما أَنْزَلْنا عَلَيْكَ الْكِتابَ إِلَّا لِتُبَيِّنَ لَهُمُ الَّذِي اخْتَلَفُوا فِيهِ وَ هُدىً وَ رَحْمَةً لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ . 79
ما قرآن را بر تو نازل نكرديم مگر از آن‌رو كه براى آنها مسائل مورد اختلاف را روشن سازى . در اين قرآن هدايت و رحمتى است براى كسانى كه ايمان مىآورند .
بنابراين ، امكان ندارد كسى از رهگذر قرآنى هدايت شود كه نسبت به بيان و گفتار آن فاقد علم و آشنايى باشد . در نتيجه ، هر رسولى كه خدا او را به سوى مردم گسيل مىدارد به زبان همان مردم با آنها پيام الهى را در ميان مىگذارد ؛ چنان كه اين قاعده در مورد همهء رسولان الهى مورد عمل بوده و كتابى كه خداوند بر پيامبر ما نازل كرد به زبان محمد صلى اللّه عليه و آله و سلم است و زبان او نيز عربى بوده و خدا نيز در قرآن كريم گوياى همين مطلب است :