يادنامه طبرى ( فارسى ) — الصفحة ٥٨٩

زبان ترجمه در ترجمهء تفسير طبرى [ دكتر محمّد جاويد صباغيان ]

سخت‌تر دوست دارند خداى را . مجلّد اوّل ص 113 س 13 .

آوردن « هست » در برابر « هل » استفهام : هَلْ يَنْظُرُونَ إِلَّا أَنْ يَأْتِيَهُمُ اللَّهُ فِي ظُلَلٍ مِنَ الْغَمامِ وَ الْمَلائِكَةُ : هست مىنگريد مگر كه بيايد برايشان خداى اندر تاريكيها از ميغ و فريشتگان ؟ مجلّد اوّل ص 133 س 7 .

آوردن معنى فعل « كان » و مشتقّات آن آنجا كه بايد با فعل ديگر آن فعل را ماضى استمرارى معنى كرد : فَإِذا أَمِنْتُمْ فَاذْكُرُوا اللَّهَ كَما عَلَّمَكُمْ ما لَمْ تَكُونُوا تَعْلَمُونَ : چون ايمن شويد ياد كنيد خداى را چنان‌كه بياموخت شما را آنچه نه بوديد دانستيد ( به جاى : آنچه را نمىدانستيد ) . مجلّد اوّل ص 143 س 9 .

افزودن « مردان و زنان » يا مفرد آن‌ها در ترجمهء آياتى كه دو اسم يا صفت مذكّر و مؤنّث در آنها آمده است 6 : الْمُنافِقُونَ وَ الْمُنافِقاتُ بَعْضُهُمْ مِنْ بَعْضٍ يَأْمُرُونَ بِالْمُنْكَرِ وَ يَنْهَوْنَ عَنِ الْمَعْرُوفِ : مردان منافقان و زنان منافقان برخى از ايشان از برخى ، مىفرمايند بزشتى و مىبازدارند از نيكوى . مجلّد سوّم ص 618 س 15 ؛ الزَّانِيَةُ وَ الزَّانِي فَاجْلِدُوا كُلَّ واحِدٍ مِنْهُما مِائَةَ جَلْدَةٍ : زن زانيه را و مرد زانى را تازيانه زنيد هريكى را از ايشان صد تازيانه .

مجلّد پنجم ص 111 س 6 .

به كار بردن ضمير منفصل به جاى ضمير مشترك در قياس با امروز : يا أَيُّهَا النَّاسُ اعْبُدُوا رَبَّكُمُ الَّذِي خَلَقَكُمْ وَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ : يا مردمان ، بپرستيد خداوند شما را آنكه بيافريد شما را و آنكسها كه از پيش شما ( به جاى خداوند خويش را ) . مجلّد اوّل ص 22 س 3 .

به كار بردن ماضى به جاى مضارع محقّق الوقوع 7 . گرچه اين استعمال در فارسى نيز ديده مىشود امّا ظاهرا در شاهد زير از سبك سخن خدا پيروى شده است : و من يخرج من بيته مهاجرا الى اللّه و رسوله ثم يدركه الموت فقد وقع اجره على اللّه . هركى بيرون آيد از خانهء او و هجرت كند سوى خدا و پيغامبر او ، پس اندر رسد به دو مرگ ، كه افتاد مزد او بر خداى . مجلّد دوّم ص 312 س 17 .

به كار بردن كلمهء « مردم » در ترجمهء « انسان » و مفرد آوردن ضمير راجع به آن : يا أَيُّهَا الْإِنْسانُ ما غَرَّكَ بِرَبِّكَ الْكَرِيمِ : اى مردم چه بفريفت ترا بخداى تو بزرگوار . مجلّد هفتم ص 1993 س 9 .

به كار بردن كلمهء « مردمان » در ترجمهء « انسان » و جمع آوردن فعل و مفرد آوردن