يادنامه طبرى ( فارسى ) — الصفحة ٥٧٢

فعل

به كار رفته است :

اگر خداى راه نمودى مرا بودمى از پرهيزگاران . 6 / 1577 .

اگر مرا بودى بازگشتن ، باشمى از نيكوكاران . 6 / 1577 .

آوردن فعل مفرد براى كلمهء « مردم » و « مردمان » :

همچنان‌كه چون مردم بميرد ، هيچ كار را به كار نيايد . 1 / 13 .

و خواهد خداى كه سبك كند از شما و آفريده شد مردمان ضعيف . 1 / 295 .

آوردن فعل مفرد براى اسم جمع :

خلق همه روى سوى ابراهيم نهاد . 4 / 855 .

افعال ذووجهين :

مصدر « سوختن » در اين تفسير هم به صورت لازم و هم به صورت متعدّى به كار رفته است :

موسى چنان دانست كه آن هفتاد تن از بهر آن بسوختند كه . . . 3 / 559 .

دوباره در همان صفحه :

همانگاه از آسمان صاعقه بيامد و ايشان را بسوخت .

افعال پيشاوندى :

از نشانه‌هاى قدمت نثر در آثار ادب فارسى ، وجود فعلهاى پيشاونددار است كه در زير نمونه‌هايى ذكر مىشود :

اندر آمدن ، اندر پوشيدن ، اندر شدن ، باز پس شدن ، باز شدن ، باز كردن ، برانگيختن ، برنهادن ، درگرفتن ، فروپوشيدن ، فرودآويختن ، فروفرستادن ، فروهشتن .

استعمال مصدر با ياى نكره ، معادل مفعول مطلق عربى يا قيد در زبان فارسى :

و هركسى توبه كند و كند كار نيك كه او بازگردد سوى خداى عزّوجل بازگردانيدنى . 5 / 1146 .

بنگرست نگرستنى اندر ستارگان . 6 / 1521 .

استعمال وجه مصدرى كامل :

و هيچ خلق مداواى آن نمىتوانست كردن . 5 / 1152 .

چنان‌كه كسى ويرا از خويشتن باز نتواند داشتن . 5 / 1187 .