يادنامه طبرى ( فارسى ) — الصفحة ٥٦٥

شيوهء جمع بستن كلمات فارسى و عربى

از بهر آن‌كه رفتن ماه با آن منازلهاى قمر است . 6 / 1511 .

و ملوكان جهان را جمله بكشت . 5 / 1152 و از اين نمونه‌هاست :

اصفياان 6 / 1485 ؛ اولياان 5 / 1308 ؛ احوالها 1 / 188 .

4 . جمع بستن كلمات فارسى مختوم به الف با « ان »

بگرويدند آن كسها گفتند : ماييم ترساان . 2 / 422 .

و خدايست به يارى و نصرت با شكيباان . 3 / 591 .

5 . كلمات مختوم به نون را در جمع بستن ، يك نون افزوده است :

كه صدقها درويشانراست و مسكين‌نان را . 3 / 617 .

6 . جمع بستن كلمهء « كس » كه از مبهمات است در اكثر موارد با « ها »

آنكسها كه بدروغ داشتند آيتهاى ما . 3 / 552 ؛ 2 / 331 .

7 . طرز استعمال كلمهء « مردم » الف ) هرجا كلمهء « مردم » به صورت مفرد به كار رفته ، به معنى « انسان ، بشر ، تن ، نفر » است :

چون مردم بميرد هيچ كار را به كار نيايد . 1 / 13 .

ب ) هرجا معنى اسم جمع از اين كلمه اراده شده باشد ، با نشانهء « ان » به كار رفته است :

پس آن مردمان را جشنى آمد بزرگ . 2 / 472 .

8 . برخى موارد ديگر :

الف ) جمع بستن كلمات عربى با « ها » :

فضلها ، فعلها ، حالها ، نعمتها ، عذابها ، طعامها و غيره .

ب ) جمعهاى مكسّر : منازل ، اوليا ، انواع ، صحابه ، صغاير ، كباير .

پ ) جمع با « ات » : مخلوقات ، صفات ، معجزات .

ت ) جمع بستن كلمات فارسى يا عربى منسوب ، با « ان » :

بهشتيان ، جهانيان ، مكّيان ، پيشينيان ، عالميان .

ث ) جمع بستن اسم معنى با « ان » :

سوگندان ، گناهان .