يادنامه طبرى ( فارسى ) — الصفحة ٤٤٠

4 - موضعگيريهاى گوناگون

حاكم مدينه در عهد عبد الملك مروان .

- عروة بن زبير بن العوام ( - 93 ق ) ، از فقيهان هفتگانه مدينه .

- شرحبيل بن سعد الحطمى المدنى ( - 123 ق ) .

- ابن سعد ( - محمد بن سعد منيع الزهرى ( 230 ق ) صاحب طبقات . 66

- موسى بن عقبة المدنى ( - 141 ق ) .

- محمد بن اسحاق بن يسار ( - 152 ق ) ، صاحب سيره رسول اللّه كه ابن هشام ( - 288 ق ) آن را خلاصه كرده است . 67

ج - اخبار اهل رده يا مرتدان از :

- سيف بن عمر تميمى السعدى ( - 180 ق ) .

د - پاره‌اى از احوالات عصر امير المؤمنين على ( ع ) خاصه در جنگهاى جمل و صفين از :

- ابو مخنف لوط بن يحيى الكوفى ( - 157 ق ) .

- ابو الحسن على بن محمد بن عبد اللّه المدائنى ( - 225 ق )

ه - اخبار بنى اميه از :

- عوانة بن حكم الكوفى ( - 147 ق )

و - اخبار بنى عباس از :

- ابو خيثمه احمد بن زهير ( 185 - 279 ق )

بر اين گروه بايد نامهاى ديگر ، از آن ميان اخبارنويسان و مورخان نامدارى را افزود كه پيشتر در باب يكم به چند تن از آنان اشاراتى به عمل آمد . 68

4 - موضعگيريهاى گوناگون

در باب منابع و مآخذ طبرى و موضعگيريهاى وى نسبت به بسيارى از رويدادهاى تاريخى مضبوط در تاريخ الرسل و الملوك ، توسط پژوهشگران مسلمان و غيرمسلمان ، داوريهاى گوناگون به چشم مىخورد . برخى طبرى را هرودت مسلمين در تاريخنگارى دانسته و نوشته‌اند :

« او در وسعت نظر و احاطه به اخبار گذشتگان و بىطرفى در ميان همه نويسندگان تاريخ عالم اسلام بىنظير است و هرچه پس از او تاريخ عمومى و جهانى در ايران و ديگر