يادنامه طبرى ( فارسى ) — الصفحة ١٩٢
توضيح
تاكنون آنچه گفتيم بحث پيرامون احاديث وحى و آثار طبرى و ساير منابع عامّه و شيعهء اماميه و بررسى و نقد و نقض و ابرام آنها بود . ولى در مسئلهء آغاز وحى و بعثت پيغمبر ( ص ) يك نكتهء اساسى است كه طى چهارده قرن گذشتهء تاريخ اسلام ، متأسفانه مورد بحث و بررسى قرار نگرفته است .
حتى علامهء فقيد سيد شرف الدين عاملى كه گفتيم براى نخستين بار مهمترين حديث آن را مورد نقد و بررسى قرار داده بود ( تا آنجا كه من ديده‌ام ) ولى باز در حل خواست جبرئيل از پيغمبر با تلاوت « اقْرَأْ » ، چيزى نگفته بود كه منظور از اقرأ چيست و آن بگومگو بر سر چه چيزى بوده است ؟
نه‌تنها او ، بل در هزار و چهارصد سالى كه از ماجراى بعثت مىگذرد ، نه مفسرين و نه محدثين و نه مورخين اسلامى ، هيچكس در اين باره بحثى نكرده و اظهارنظرى ننموده‌اند ( باز هم تا آنجا كه از بيست سال پيش تاكنون من اطلاع دارم ) .
آرى ، محدثين و مفسرين گاهى هنگام بحث از « بسم اللّه الرحمن الرحيم » روايتى نقل كرده‌اند ، يا موقع تفسير سورهء « اقْرَأْ » اشاراتى داشته‌اند ولى خود هم متوجه نبوده‌اند كه بطور قطع موضوع چه بوده است و جبرئيل با گفتن « اقْرَأْ » از پيغمبر چه چيزى را خواست و اصولا معنى « اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ » چيست ؟ !
در پيشگفتار اشاره نمودم كه حل اين مطلب را ( اگر اشتباه نكرده باشم ) خداوند به اينجانب ارزانى داشته و من نيز بيست سال پيش به اجمال طى رساله‌اى تحت عنوان شعاع وحى بر فراز كوه حرا آن را منتشر ساختم و در بعضى از محافل دينى و جامعهء اهل منبر هم انعكاس يافت ، ولى نه بحث ما در آن رساله جامع و كامل بود و نه اهل علم ، درست متوجه شدند موضوع چيست ؟ !
اينك در اينجا با صراحت مىگوييم ما اين را به عنوان كشفى جديد در مطالعهء قرآن مجيد و تفاسير و تواريخ اسلامى در اين كنگره اظهار مىداريم و به عنوان ارمغانى تقديم دانشمندان مجلس مىكنيم و انتظار داريم پيرامون آن‌كه مطلبى كاملا تازه و ابتكارى است و كسى تاكنون و قبل از ما آن را مورد بحث و بررسى قرار نداده است ، دقت و تحقيق نمايند تا اگر ما به اشتباه رفته‌ايم ما را از اشتباه درآورند و بگويند پس معنى « اقْرَأْ » چيست ؟