يادنامه طبرى ( فارسى ) — الصفحة ١١٧

فصل سوم : معرفت وحى و رسالت در تفسير طبرى

اثبات آن با سهو و القاء شيطانى بود و سلب آن با وحى و نسخ الهى و تحكيم آيات خدا انجام شد ؛ ليكن با نفى صريح شفاعت بتها و با اشتمال سوره بر تجهيل مشركان و اندك دانستن دانش آنها و جاهل بودن آنان از جهان غيب و آخرت ، چگونه مشركان راضى به مضمون آن سوره شدند و همگان سجده كردند و پير سالمندى كه توان وضع پيشانى بر خاك را نداشت خاك را بر پيشانى نهاد و با اينوضع بر آن سجده كردند .

10 - نقل چنين داستان موهون و موهومى به استناد سخن غير معصوم نزد طبرى موجّه است 21 البته با اين شيوه ، چهرهء نورانى صاحب لواء عصمت و پرچم صيانت از هرگونه خطاء و سهو و نسيان ، مشوّه و مسخ مىگردد .

قرآن كريم ، هم وحى را از گزند هرگونه تحريف و دستيابى شيطان مصون مىداند و هم پيامبر اكرم ( ص ) را در همهء مراحل وحى مانند تلقّى و ضبط و نيز از آسيب سهو و صدمهء نسيان و القاء شيطانى محفوظ مىشمارد .

دربارهء صيانت وحى از آسيب هرگونه تحريف اجنبى و نفوذ ابليسى چنين مىفرمايد :

وَ ما نَتَنَزَّلُ إِلَّا بِأَمْرِ رَبِّكَ لَهُ ما بَيْنَ أَيْدِينا وَ ما خَلْفَنا وَ ما بَيْنَ ذلِكَ وَ ما كانَ رَبُّكَ نَسِيًّا ، 22 سخن فرشتگان اينست : ما هرگز بدون فرمان پروردگار تو نازل نمىشويم آنچه قبل از ما بوده و به عنوان علل عاليه و مبادى فائقهء ما محسوب مىشوند در اختيار خداست ؛ همچنين و آنچه بعد از ما بوده و به عنوان معاليل و لواحق وجودى ما بشمار مىآيند نيز در اختيار اوست ؛ پس تمام شؤون ما اعم از مبادى متقدم و آثار متأخر و مقوّمهاى درونى با ارادهء خداوند اداره مىشود و خداوند هم منزّه از نسيان است ، بنابراين هيچگونه راهى براى نفوذ غير خدا نيست و خدا هم مبرّاى از هرگونه سهو خواهد بود ؛ و سائر آياتى كه دربارهء حفظ قرآن نازل شده است همين مطلب را تأييد مىنمايد .

دربارهء عصمت پيامبر اكرم ( ص ) از گزند گزاف‌گوئى يا فزونى و كاستى در تلقى يا حفظ يا املاء وحى چنين مىفرمايد : إِنَّكَ لَتُلَقَّى الْقُرْآنَ مِنْ لَدُنْ حَكِيمٍ عَلِيمٍ . 23

يعنى در مقام دريافت اصل وحى ، تو آن را از نزد خداى حكيم عليم تلقّى مىنمائى و در نزد خدا ، جائى براى نفوذ غير خدا نخواهد بود چه اينكه كريمهء نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الْأَمِينُ عَلى قَلْبِكَ لِتَكُونَ مِنَ الْمُنْذِرِينَ 24 ، وَ بِالْحَقِّ أَنْزَلْناهُ وَ بِالْحَقِّ نَزَلَ 25 صيانت مقام دريافت وحى را تأييد مىكند .