فرهنگ انجمن آراى ناصرى ( فارسى ) — الصفحة ٩٨
استرنك و سترنك
و بتدريج خا محذوف و باستراباد معروف شد و استارا نام موضعى است در راه كيلان باردبيل
استاره
استاره
با اول مكسور چند معنى دارد اول بمعنى ستاره است مولوى كويد شعر
دوش من پيغام دادم سوى تو استاره را * كفتمش خدمت رسان از من تو آن مهپاره را
و آن را بحذف الف و ها ستار نيز كويند حكيم فرخى كفته شعر
ستار و صنوبر همى خواندم او را * بدان چهر و بالاى زيبا و درخور
همى كشت زين فخر و زين شادمانى * صنوبر بلند و ستاره منوّر
ديكر بمعنى سايبان و چادر و خيمه و شاميانه آمده شهاب الدّين ابو رجاء غزنوى در مدح بهرام شاه كفته شعر
فلك فزون شود ار لشكرش ستاره زند * زمين كم آيد اكر دامن خيام كشند
و بمعنى طنبور ستار نيز كفتهاند و بمعنى ستاراى مذكور كه نام بلوكى است از لاهيجان مرقوم شده
استانيد و ستانيد
استانيد و ستانيد
بمعنى بكيريد معروف و بمعنى بازداشتن نيز آمده مولوى در قصهء تاجر و طوطى كفته شعر
مركب استانيد و پس آواز داد * آن پيام و آن تحيّت باز داد
استاى
استاى
بكسر اول و سكون ياى حطى امر بايستادنست يعنى بايست و بايست بمعنى برخيز معروفست ع پس از ان كفت به من خواهى روخواهى بيست مخفف بايست است
استبر و ستبر
استبر و ستبر
بكسر اول بمعنى قماش غليظ كه آن را بكاف فارسى مضموم كنده كويند و استبرق و ستبرق معرب آنست چنان كه در مقدمات كذشت
استخر
استخر
بفتح اول و سكون سين مهمله و فتح تاى مثنّاة فوقانى و سكون خاى معجمه و راى مهمله در آخر نام شهرى و قلعهايست بفارس مشهور كه تختجمشيد در آن بوده و بعد از جمشيد هماى بنت بهمن عمارت آن را افزوده و اسكندر يونانى خراب نموده چون در آن قلعه تالاب و آبكير بزركى بود و استخر و ستخر تالاب را كويند بدين اسم موسوم شده حكيم زجاجى كفته شعر
مقامش در اول ؟ ؟ ؟ باستخر بود * كه كردنكشان را بدان فخر بود
و اصطخر با صاد و طاى معرب آنست صاحب برهان استخر را با سين و طاى مؤلّف معرب دانسته خطاست ابن خلكان در ترجمهء ابو اسحاق ابراهيم بن اسحاق مروزى كويد كه منسوب بمرور و در امروزى منسوب باستخر را استخرزى و منسوب برى را رارى كويند و هم او كفته اين نسبت مخصوص بنى آدم است نه ثياب و دواب و ساير اشيا علىاىحال استخر شهرى مشهور بوده و تفصيل آن بدان قدر كه باقيست در لغت تختجمشيد آورده خواهد شد كه هنوز بعضى آثار و احجار غريبهء آن بازمانده است و دو قلعه نزديك آنست يكى را قلعه شكسته و ديكرى را قلعهء ماران كفتندى شعر
از نقش و نكار دروديوار شكسته * آثار بديدست صناديد عجم را
يعنى طاق مداين
استه و استخوان و ستخوان
استه و استخوان و ستخوان
معروفست چون خسته خرما و انكور و استخوان حيوانات بيشتر استعمال كنند و پيلسته يعنى استخوان پيل كه عاج باشد از اينجا است و در مقام خود بيايد و آن را هستهء بهاء هوز نيز كويند چه الف و هاء هوز بيكديكر تبديل يايند و استخوان بزرك كنايه از شخصى است كه حسب و نسب عالى دارد و آن را در عربى معظم و عظيم كويند
استخوانخوار و استخوانرند
استخوانخوار و استخوانرند
بمعنى كركس كه هماى باشد سعدى كويد شعر
هماى بر سر مرغان از آن شرف دارد * كه استخوان خورد و جانور نيازارد
و سك را نيز استخوانرند و استخوان رنك كويند هم او كويد ع فغان از حرص مشتى استخوانرند و استخوان ارّه پشت نهنك آلتى است اهل زنك را براى جنك چنان كه نظامى كفته
درآمد چو پيل استخوانى بدست * كز او پيل را استخوان مىشكست
استر
استر
چارپائيست معروف ميانهء خر و اسب
استرون
استرون
يعنى استر مانند چه ون بمعنى مانند است وزن نازاينده عقيمه را استرون و سترون خوانند فرخى كويد ع حبلى آيند دختران سترون انورى كفته
نفس نباتى ار بغرب خانه باز شد * عيبش مكن كه ما در كيتى سترون است
منوچهرى كويد شعر
كنون شويش بمرد و كشت فرتوت * از آن فرتوت زادن شد سترون
و در روزكار ما برى مسموع شد كه در شيراز استرى بزاد
استرنك و سترنك
استرنك و سترنك
كياهى است كه پنج آن به صورت