فرهنگ انجمن آراى ناصرى ( فارسى ) — الصفحة ٧٣٥
وسد
بمعنى مكروه و زشت نه و رنج
ورنجن
ورنجن
مبدّل برنجن است كه حلقه از طلا يا نقره است كه زنان در دست كنند و آن را دست برنجن كويند و آن را كه در پاى كنند پاى برنجن كويند و به عربى خلخال خوانند و اصل در آن حلقه دست برافكن بوده برافكن را برنجن كردهاند تعريب يافته
وروره
وروره
بفتح اوّل حجره كه بالاى حجره سازند و آن را برباره نيز كويند
ورنجه
ورنجه
نام مبارزى از لشكر روس بوده است
ورندان
ورندان
صاحب معجم البلدان كفته نام مشهورترين شهر مكرانست
و روغ
و روغ
در ورغ مذكور شد
ورنامه
ورنامه
به وزن و معنى برنامه يعنى عنوان حكيم فردوسى كفته
چو زان نامه ورنامه برخواندند * سخنهاى نغزش برافشاندند
ورنوش
ورنوش
نام روان سپهر قمر است
ورهمين
ورهمين
بفتح واو و ها نانى كه از جو و كندم بهم آميخته پزند و اصل در آن برهم و درهم بوده و به عربى عليث بر وزن حديث كويند
وريب
وريب
به وزن و معنى اريب يعنى محرّف و كج مولوى در قصّه شبان كفته
كام پاى مردم شوريده خود * هم ز كام ديكران پيدا بود
يك قدم چون رخ ز بالا تا نشيب * يك قدم چون پيل رفته بر وريب
وزرك
وزرك
بزرك است
نمايش سيّم در واو با زاى فارسى
نمايش سيّم در واو با زاى فارسى
وژن
وژن
بر وزن لژن بفتحتين كثافت و نجاست رضى الدين نيشابورى كفته
از آن ز زرق و ريا كشت ظاهرش طاهر * كه از نفاق درونه وژن نمىداند
وژنك
وژنك
بضم و ثانى مفتوح و نون ساكن توز جكرى كه بالاتر از پيكان بر تير پچند منصور شيرازى كفته
پى كمان تو را خون دشمن است سريش * نى سهام تو را از دل عدو است وژنك
و در نسخهء سرورى بفتحتين پارهء كه بر جامه دوزند و در نسخه ميرزا پيوند و آرايش جامه و پوستين كه فراويز نيز كويند
وژول
وژول
بمعنى بچول است يعنى استخوان شتالنك كه بدن بازى كنند مولوى كفته
كر من بدست بازى هر غم و ژولمى * زيرك نبود مى و خردمند و كوملى
و بمعنى تقاضا و انكيز بر اين قياس
وژولنده
وژولنده
بر وزن خروشنده شورش و غوغا و تقاضا كننده و برانكيزاننده جنك و فتنه و ژوليدن مصدر آنست و بر اين قياس ژولنده و در فرهنك بفتح واو و ضم ثانى و واو مجهول طعم شور و در نسخهء سرورى بمعنى شوربا كفته و آن با شين خواهد بود نه با زاى فارسى
وژوه
وژوه
بفتح اوّل و ثانى و واو مجهوله چكيدن باران بود از سقف خانه و امثال آن
وژه
وژه
بفتح اول و ثانى مقداريست از دست از سرانكشت كوچك تا انكشت بزرك كه به فارسى بدست كويند و به عربى شبر و وجب تبديل وژه است چنان كه كفتهاند يكوژه نيستى و پندارى از سرت تا به آسمان وجبى است
نمايش چهارم در واو با سين
نمايش چهارم در واو با سين
وس
وس
بمعنى وبس است
وستا
وستا
به وزن و معنى استا كه تفسير زند و پازند و بمعنى ستايش خالق و خلق آمده
وستى
وستى
بر وزن مستى بمعنى شرح و ترجمه باشد چنان كه اكر كويند وستى تجريد مراد شرح تجريد است و اكر كويند وستى مصحف مقصود ترجمه و شرح مصحف خواهد بود
وسد
وسد
بمعنى بسد ؟ ؟ ؟ است بضم اول و فتح ثانى كه مرجان باشد و آن جوهريست معروف معدن آن از سه موضع بيرون نيست اوّل طونس كه شهريست از مغرب بر ساحل دريا و در حوالى آن شهر و ساحل محلّى است كه مرجان در قعر دريا مىرويد و غواّصان داسها كرفته بقعر فروميروند و مرجان را بريده بيرون مىآورند و آن تا در ميان دريا است نرم است و چون بيرون مىآيد منجمد مىشود ديكر موضعى از بلاد فرنك است و در بنادر هرمز شاخهاى سفيد و سياه از دريا مىرويد و سفيد آن بكارى نيايد و سياه را مىتراشند و تسبيح مىكنند و در يمن و عربستان آن را مبارك مىدانند و نام آن را يسر نهادهاند و در هرمز مرجان سفيد و سياه مىكويند و در ختا مرجان را بر جواهر ترجيح مىدهند و در كجرات و هندوستان قيمت تمام دارد و در خاصيت براى رفع صرع مصروع و صاحب نقرس مفيد است و در مفرحات به كار برند و قوّت چشم را بيفزايد و بن دندان را محكم كند و كوشت بروياند مولوى معنوى كفته
هركه درمان كرد مرجان مرا * برد كنج و دژ و مرجان مرا
حكيم قطران كفته
بناز كشته برم عنبرين از ان سنبل