فرهنگ انجمن آراى ناصرى ( فارسى ) — الصفحة ٧١٤
نك
صائبيناند و صاب پسر ادريس عليه السّلام بوده عقيدهء جمعى آنست كه اوّل پيغمبران آدم صفى است و آخر ايشان صاب بن ادريس است و معتقدين صاب را پرستش آفتاب و ستايش كواكب از مفترضات است و محقّقين ايشان كويند ما كواكب را يزدان ندانيم بلكه اين صور را قبله عبادت شناسيم زيرا كه مظهر انوار كردكارند و بعضى از اين طايفه در خوزستان فارس بذلّت بسر مىبرند و صاب مردى حكيم بوده و بعد از هزار و هفصد سال از هبوط آدم زبان او بوده و الله اعلم بالصّواب
نغول
نغول
با اول مفتوح و ثانى مضموم بمعنى آغال كوسفند كه آن را آغل و نغل نيز خوانند كذشته و با اول مضموم عميق و ژرف را كويند و بحر نغول و چاه نغول و چاهى را كويند كه قعر آن دور باشد چنان كه مولوى كفته
خاصه هر شب جمله افكار عقول * نيست كردد غرق در بحر نغول
و چنان كه عميق بمعنى دورودراز هست نغول نيز چنانست و بر بيابان نيز اطلاق مىشود چنان كه هم مولوى معنوى كفته
مر عمر را آمد از قيصر رسول * در مدينه از بيابان نغول
همو كويد مستك خويش كشتهء كه ترشك كهى خشك نازككى و دلبرك در هنرك نغولكى اكر كويند كه فلان در كارها نغولى مىكند منظور آنست كه بغور آن مىرسد و در آن كار تعمق مىنمايد و از روى فهميدكى كارى مىكند هم مولوى كفته
اين اشارتهات كويم از نغول * ليك مىترسيم ز آزار رسول
هم او كفته
آه از نغوليهاى تو آه از ملوليهاى تو * آه از فضوليهاى تو يكسان شو از صد شانكى
و بكسر اوّل نردبان مسقفّ باشد و آن را ناغول نامند يعنى سقف آن نردبان را ناغول كويند نه هر نردبان بىسقف را
نغوله
نغوله
با اول مفتوح و ثانى مضموم و واو مجهول و لام مفتوح و اخفاى ها از لف باشد حكيم نزارى قهستانى كفته
زهى از عنبر سارا نغوله * كمند است اينكه دارى يا نغوله
نمايش هفتم در نون با فا
نمايش هفتم در نون با فا
نفاغ
نفاغ
با اول مكسور قدحى باشد كه به آن شراب خورند حكيم قطران كفته
چو بزم خسروان كردد ز بوى و رنك باغ اكنون * در آن خسرو به پيروزى كند بزم نفاغ اكنون
در بيت ثانى واضحتر شود
چو يار من شود خندان بخندد باغ و راغ از وى * نفاغ ارزى لبش دارى شود پر مى نفاغ از وى
نفام و نفايه
نفام و نفايه
با اول مفتوح سياه رنك و تيرهفام را نيز كويند استاد فرخى كفته
تا بود چون روى رومى روز تابان و سپيد * تا بود چون روى زنكى شب دژم كون و نفام
منوچهرى كفته
باد از سمنستان بتك آمد بطلايه * تا ابر كند با سپه ابر نفايه
ابراز طرف كوه برآمد دوسه پايه * از شرم برخسار فروهشته وقايه
آورد لآلى بجوال و بعبايه * از ساحت دريا چو حمالان بكتف بار
و نفايه به عربى سيم ناسره را كويند چنان كه انورى كفته
اينكه زحمت كم كنم نوعى ز تشوير است از آنكه * نقدهاى بس نفايه است اين و ناقد بس بصير
نفت
نفت
بفتح اوّل روغنى است معروف كه از چاه و معدن پيدا مىشود خاصه در ولايت شيروان كه چون زمين مخصوصى را بكنند مانند آب كه از چشمه برآيد نفت بيرون آيد و آن را در چراغها بسوزانند و سفيد آن را در دواها به كار برند مولوى كفته
از هليله قبض شد اطلاق رفت * آب آتش را مدد شد همچو نفت
و نفط معرب آنست
نفج
نفج
با اوّل مفتوح بثانى زده و جيم بمعنى كاغذ است حكيم سوزنى كفته
كر نيست كلك مصرى و نفج هريوهء * تا خط نكوتر آيد در چشم هر بصير
از كلك رودبارى خط صلتنويس * وز دخل رودبار بده زر چون زرير
و در عربى بمعنى برداشتن پستان نوبرآمده پيراهن را
نفرين
نفرين
يعنى دعاى بد است و نفريدن دعاى بد كردن و بنفريد يعنى دعاى بد كرد
بباريد خون زنكه شاوران * بنفريد بر شاهها مادران
نفير
نفير
بر وزن صفير كرّناى كوچك را كويند
نفيرنامه
نفيرنامه
فرمان و حكمى كه سلاطين و حكام بجهته جمع شدن و كرد آمدن سپاه و چريك نويسند
نمايش هشتم در نون با كاف
نمايش هشتم در نون با كاف
نك
نك
بفتح اول و سكون ثانى در برهان بمعنى زاج نوشته نكاب بمعنى نك است بعضى آب زاج را كفتهاند
نكاف
نكاف
بالكسر بهلهء باز باشد و بجاى فا باء فارسى نيز آمده
نك
نك
بضم اول مخفّف نوك يعنى منقار است خسرو كويد
نك طاووسكان طاووسان * كاه خوردن شده زمين بوسان
و بالفتح و بالكسر مخفّف اينك است