فرهنگ انجمن آراى ناصرى ( فارسى ) — الصفحة ٦٩٤

ميانه

آمده پس مرد بايد كه بكرم شكم بودن خوشنود نبوده روان شود اين فقره از سخنان جمشيد جم است از ترجمه دساتير كه ساسان از اولاد بهمن و جدّ ساسانيان بوده در اين مقام نقل شده

مهين چرخ

مهين چرخ

فلك نهم و دور اكبر را نيز كويند

مهين‌نامه يزدانى

مهين‌نامه يزدانى

نزد عارفان و اصل محقّقان كامل تمام عالم كتاب حضرت حق است چنان كه شيخ شبسترى كفته

بنزد آنكه جانش در تجلّى است * همه عالم كتاب حق تعالى است

چه اهل بصيرت كه مردمان حقيقت بينند پيوسته از اوراق ذرّات موجودات احكام اسرار تجليّات آلهى عزّ اسمه مطالعه مىكنند و همه عالم را از غيب و شهود كتاب ايزد تعالى مىدانند مشتمل است بر تمامى اسماء و صفات مقدس آلهى چنانچه محققى كفته

از لوح جهان خط الهى خواندن * خوش تر بود از حرف و سياهى خواندن

هر صفحهء كاينات خطّى است كزان * اسرار ازل توان كما هى خواندن

مهينه

مهينه

بمعنى مهين و بزرك است حكيم فرخى در صفت رود كنك كفته

چو چرخ بر سر كرد ابهاش كشته زمين * چو پشته روى زمين آبهاش داده نجار

ز تيغ كوه درختان فروفكنده بموج * از او كهينه درختى مه از مهينه چنار

شيخ عطار كفته

مكر مىرفت استاد مهينه خرى مىبرد بارش آبكينه * يكى كفتش كه بس آهسته كارى

بدين آهستكى بر خر چه دارى * چه دارم كفت دل بر پنج دارم

اكر اين خر بيفتد هيچ دارم

نمايش دوازدهم در ميم با ياى حطىّ

نمايش دوازدهم در ميم با ياى حطىّ

مى

مى

بر وزن كى بمعنى شراب انكوريست و كاهى بمجاز پياله مى را نيز كويند چنان كه كويند يك مى و دو مى يعنى يك پياله چنان كه حكيم فرّخى كفته

پنج شش مى بخورد و پر كل كشت * روى آن روى نيكوان يكسر

راست كفتى رخش كلستان بود * مى سورى بهار كل‌پرور

و در جهانكيرى بمعنى كلاب آورده كه فردوسى كفته

همه يال اسب از كران تا كران * براندوده مشك و مى و زعفران

ميامار

ميامار

يعنى در شمار ميار زيرا كه امار و اماره بمعنى شماره است سوزنى كفته

ميدان همه افعال من و هيچ ميامار

مىتواند بود كه اصل آن ميان مار بوده باشد يعنى در ميان ميار

ميان

ميان

بالكسر معروف و بتازى وسط كويند و آنچه بر ميان بندند از خنجر و شمشير و شال و زنجير و امثال آن آن را كمر و كمربند كويند حكيم فرّخى كفته

آن كمر باز كن بتاز ميان

و هم او كفته

نتابد همى تار موى ميانش * كرا ديدهء چون ميانش ميانى

قطران كفته

عشق من از سرين تو دزديد فربهى * صبر من از ميان تو آموخت لاغرى

و بمعنى وسط هر چيز مانند ميان مجلس و يا ميان شهر يا ميان باغ و امثال آن چنان كه حكيم قطران كفته

نركس ميان باغ چو شمعى بشش چراغ * يا چون ميان پروين تابنده مشترى

يا همچو چشم آن صنم مشترى جبين * كش من شدم بجان و دل و ديده مشترى

ديكر بمعنى غلاف شمشير و كارد و خنجر كه به نيام مشهور است همانا نيام و ميان مقلوبند مسعود سعد سلمان كفته

شاهى كه رخش او را دولت بود دليل * شاهى كه تيغ او را نصرت بود ميان

مولوى كفته

چون زبانم كرفت خونريزى * همچو شمشير در ميان كردم

مخفف هميان نيز آمده است سراج الدّين كفته

ررى كه روى من از هجر او زراندود است * بر غم من همه در سيمكون ميان افكند

و بلغت هندى لفظ تعظيم است چنان كه در تركى آقا و در پارسى خواجه كويند و در عربى شيخ و در توران ايشان و كشمير جو مثل احمد جو و على جو يعنى احمد آقا و على آقا و لغت اهالى كشمير لغتى است خاص به غير همه لغتها

ميانبوى

ميانبوى

بضمّ با و كسر واو بياء زده يعنى در ميان و وسط بودن بدون افراط و تفريط

ميان‌بودان

ميان‌بودان

بمعنى كاينات جوّ است يعنى آنچه در ما بين زمين و آسمان متكوّن كرد و مثل ابر و باد و باران

ميان رودان

ميان رودان

از اعمال بصره و در آنست عبّادان و دجله بر آن احاطه دارد

ميانه‌كير

ميانه‌كير

با كاف پارسى آنكه از افراط و تفريط دور باشد و حد وسط اختيار نمايد

ميانه

ميانه

بمعنى وسط و ميان است و نام قصبه‌ايست در ميان شهر زنكان و تبريز كه ميان و وسط اين دو شهر است و منسوب بدانجا را ميانجى كويند و از آنجا بوده زين المحققين عين القضّاة مشهور بهمدانى كه بالاخره او را كشتند و ازو است كتاب زبدة الحقايق مشهور بتمهيدات و عقد و مرواريد كه زنان بر كردن كنند