فرهنگ انجمن آراى ناصرى ( فارسى ) — الصفحة ٦٦١

لنكر

كمال اسمعيل كفته

تا زبانم بكام جنبان است * در هجاى رئيس لنبان است

لنب

بضم بزرك و سنكين حكيم نزارى كفته

بتر از بتر چيست بدمست لنب * كنادت پرافعى است بر خود مجنب

لنبر

بر وزن عنبر فربه و كنده مشتق از لنب است كه مرقوم شده و بر وزن عنبر خطاست كه در فرهنكها و برهان آمده و بضم اصحّ است و بمعنى كفل و سرين فربه نيز آمده است

لنبك

نام سقائى بوده در عهد بهرام كور بسيار كريم قصّهء او و براهام يهود در شاهنامه مفصّل است خاقانى كفته بهرام تنكرد ببراهام چون نظر بر نان و خوان لنبك سقا بر افكند در برهان بفتح به وزن اندك نوشته خطاست و بضم صحيح است در جهانكيرى و رشيدى بكسر لام آمده و در مجمع الفرس سرورى بضم لام و فتح با آمده و آن اصّح است زيرا كه سقّاى فربه بوده

لنبه

با اوّل مضموم بمعنى فربه و سرين بزرك عمّاره مروزى كفته

چرا كه خواجه بخيل و زنش جوانمرد است * زنى چكونه زنى سيم ساعد و لنبه

اين نيز بفتح غلط است

لنبه‌سر

نام كوهى است از مازندران كه بمنزله سركرد كوه است و مذكور شد كه كرد كوهى بود از ولايت دامغان كه ملاحده در آنجا اجتماع داشتند و در طرف اعلاى آن كوه برآمدكى بود كه بمنزله سر آن كوه تصّور مىشود و چون لنبه بمعنى فربه و كرد و مدوّر آمده آن كله كوه را لنبه‌سر مىخواندند لهذا پوربهاى جامى در هجو كسى كه عمّامه بزرك داشته كفته

اى ملحدى كه بر سر چون كرد كوه تو * دستار شوخكين تو شد شكل لنبه‌سر

لنج

بضم اول بمعنى لب مولوى كفته

چشم پردرد و نشسته او بكنج * رو ترش كرده فروافكنده لنج

هم او كفته

آن لب كه بود لنج خرى بوسه كه آن * كى بايد در خورد شكربوس مسيحا

ديكر درون دهن است كه آن را كب و اكب و پچ و پوچ خوانند و در خراسان لنبوس خوانند و كفته‌اند

نه همه كار تو دانى نه همه زور تراست * لنج پرباد مكن پيش و كتف بر مفراز

حكيم سنائى كفته

من لنج پر از باد ازين كوى به آن كوى

و آدم شل را نيز كويند و با اوّل مفتوح بمعنى آميختن و كشيدن و بيرون بردن طيان مرغزى كفته

كسى را كو بكيرد درد قولنج * تو بشكافش شكم سركين بردن لنج

لنجان

بر وزن فنجان بلوكى است در حوالى اصفهان كه در آنجا برنج خوبى به عمل مىآيد

لنجه

بالفتح بمعنى خرام و رفتار از روى ناز خاقانى كفته

سيمرغ به دو مسيجه پنجه نكند رنجه * او كبك كه لنجه من باز كه جولان

حكيم نزارى كفته

بخنده كفتن شيرينش بديد * بلنجه رفتن رعناش مبينيد

لند

با اول مفتوح پسر را كويند و به زبان هندى اير را كويند چنان كه حكيم سوزنى كفته

توئى كه لندى و سيكى بهندوى بتركى * توئى كه كيرى و ايرى به فارسى و بتازى

و با اول مضموم بمعنى لاف و كزاف مولوى كفته

كرچه صرصر بس درختان مىكند * بر كياه سبز احسان مىكند

بر ضعيفى كياه آن باد شد * رحم كرد اى دل تو از قوت ملند

ديكر بمعنى سخن كردن در زير لب از غايت غصّب و آن را ديذيدن و ژكيدن نيز كويند و هم مولوى كفته در فصّه خضر و موسى و خراب كردن ديوار و دوباره ساختن و آب و خاك آوردن موسى

برد فرمانش ولى لندش فزود * كاين كه ما كرديم كارى هرزه بود

لندهور

اين لغت مركب است از لندوهور و لند چنان كه كذشت بمعنى پسر است و هور بمعنى آفتابست و در هندوستان پادشاهى بىپدر بزاد و او را بهندى راجه كرند نام كردند چه عقيده هنود آن بود كه آفتاب بمادرش كه كنتنى نام داشت نظر عنايت كرده او حامله شده

لنك

بالفتح معروف ديكر بمعنى آلت مردى و مرادف لند كه كذشت حكيم سوزنى كفته

ربابش در برش چون كشتى نوح * برويش دركشيده خام خنكى

بريشمها بر آن مانند ركها * به دستش زخمه مانند لنكى

هم او كفته

لنك اندر افكنم بدر كون دشمنان * تا مويهاى كون بكنند از تهنيب لنك

و با اول مكسور بمعنى پا كه از بيخ ران باشد تا سر انكشتان فردوسى كفته

يكى ماديان تيز بكذشت خنك * برش چون بر شير و كوتاه لنك

و بمعنى نيم بار و يكتا از كفش و موزه و آن را نيز لنكه كويند

لنكاك

بفتح بمعنى سخن ناخوش درشت طيان كفته

من با تو سخن بلا به كويم * از چه دهيم جواب لنكاك

لنكر

بالفتح آهنى را كويند كه كشتى را بدان نكاه دارند