گزيده دانش نامه امير المؤمنين ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ٨٤٦

سخنى دربارهء خيانت نسبت داده شده به ابن عبّاس

سخنى دربارهء خيانت نسبت داده شده به ابن عبّاس

سخنى دربارهء خيانت نسبت داده شده به ابن عبّاس

يكى از نكات مهم در زندگانى ابن عبّاس ، ماجراى بيت المال بصره است . در منابع تاريخى و حديثى مانند : تاريخ الطبرى ، الكامل فى التاريخ ، أنساب الأشراف ، رجال الكشّى ، نهج البلاغة ( بدون يادكردِ نام ابن عبّاس ) چنگ‌اندازى به بيت المال بصره ياد شده است و پژوهشگران ، ديدگاه‌هاى گوناگونى در اين باره ابراز داشته‌اند .

الف - برخى محقّقان و رجاليان ، با توجّه به : نا استوارى اسناد اين نقل‌ها ، بزرگى و جلالت شخصيت و دانش و فضيلت ابن عبّاس ، پيوند استوار او با على عليه السلام و اخلاص و شيفتگى او نسبت به آن حضرت ، و نقش بنى اميّه در وارونه سازى چهرهء ياران على عليه السلام ، به انكار آن پرداخته‌اند .

ب - برخى ضمن اعتراف به پاره‌اى از آنچه آمد ، از آن رو كه مطلب ياد شده در كتاب‌هاى بسيارى آمده است و در همان روزگار نيز نقل شده و بر ابن عبّاسْ خُرده‌گيرى شده است ، نفى آن را به سهولت ، ممكن ندانسته‌اند .

ج - برخى ضمن پذيرش اصل ماجرا و تذكّر على عليه السلام ، بر اين باور رفته‌اند كه ابن عبّاس ، متوجّه خطاى خود شد و همه يا اكثر اموال را برگردانْد . چنين گزارشى ، از جمله در تاريخ اليعقوبى آمده است . نقل يعقوبى - گو اين كه منفرد است - ولى مىتواند در تحليل جريان ، سودمند افتد .

نكته مهمّى كه نبايد در قضايايى اين‌گونه فراموش كرد ، نقش حادثه‌آفرينان و