گزيده دانش نامه امير المؤمنين ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٢٣
نگاهى كلّى به جنگ‌هاى امام ( ع )
و فراتر از اين ، چگونگى جنگ‌افروزان را نيز نشان داده و با اشاره به امام على عليه السلام فرموده بود :
هذا وَاللَّهِ قاتِلُ القاسِطينَ وَالنّاكِثينَ ، والمارِقينَ . « 1 »
به خدا سوگند ، اين ( على بن ابى طالب عليه السلام ) ، نبرد كنندهء با قاسطين ( طغيانگران ) ، ناكثين ( بيعت شكنان ) و مارقين ( منحرفان از دين ) است .
و بر اين اساس ، برخى از صحابيان ، پيش از آن كه على عليه السلام به خلافت برسد ، از اين حقيقت ، سخن گفته بودند . « 2 »
پيامبر خدا كه رسالت ابلاغ دين را داشت ، مسئوليت برنمودن چگونگىهاى آينده اين امّت را نيز به عهده داشت ؛ چرا كه دين او جاودانه بود و آيينش زمان‌شمول و جهان‌شمول . بدين سان ، اين رويارويىها را پيش‌بينى كرد و با وصف چگونگى فتنه افروزان - چنان كه آمد - ، بر موضع آنان خط بطلان كشيد و آنان را جمعى فتنه‌انگيز و گروهى ستم‌پيشه و « باغى » معرفى كرد :
يا عَلِيُّ ! سَتُقاتِلُكَ الفِئَةُ الباغِيَةُ ، وأنتَ عَلَى الحَقِّ ، فَمَن لَم يَنصُركَ فَلَيسَ مِنّي . « 3 »
اى على ! به زودى گروه طغيانگر با تو مىجنگند و تو بر حقّى ، و آن كه تو را يارى نكند ، از من نيست .
و از سوى ديگر ، افزون بر ارج گزارىها بر شخصيت على عليه السلام و تأكيد بر اين كه او هماره با حق است و حق با اوست ، « 4 » حقّانيت او در نبردها و استوار گامى او در جنگ‌ها را نيز به همگان نشان داد و فرمود :
أنتَ . . . تُقاتِلُ عَلى سُنَّتي . « 5 »
( 1 ) . تاريخ دمشق : ج 3 ص 163 ح 1203 . ( 2 ) . همانند ابو ايّوب و ابو سعيد خُدْرى . ( 3 ) . تاريخ دمشق : ج 42 ص 473 ح 9044 . ( 4 ) . تاريخ بغداد : ج 14 ص 321 . ( 5 ) . مسند أبى يعلى : ج 1 ص 271 ح 524 .