مثنوى معنوى ( فارسى ) — الصفحة ٩٧٦

[ شعور در جمادات ]

رحم بر دزدان و هر منحوس دست * بر ضعيفان ضربت و بىرحمى است

هين ز رنج خاص مسكل ز انتقام * رنج او كم بين ببين تو رنج عام

اصبع ملدوغ بر در دفع شر * در تعدى و هلاك تن نگر

اتفاقا اندر آن ايام دزد * گشته بود انبوه پخته و خام دزد

در چنين وقتش بديد و سخت زد * چوبها و زخمهاى بىعدد

نعره و فرياد ز آن درويش خاست * كه مزن تا من بگويم حال راست

گفت اينك دادمت مهلت بگو * تا به شب چون آمدى بيرون به كو

تو نه‌اى زينجا ، غريب و منكرى * راستى گو تا به چه مكر اندرى

اهل ديوان بر عسس طعنه زدند * كه چرا دزدان كنون انبه شدند

انبهى از تست و از امثال تست * وا نما ياران زشتت را نخست

ور نه كين جمله را از تو كشم * تا شود ايمن زر هر محتشم

گفت او از بعد سوگندان پر * كه نيم من خانه سوز و كيسه بر

من نه مرد دزدى و بىدادىام * من غريب مصرم و بغدادىام

بيان اين خبر كه الكذب ريبه و الصدق طمانينه

بيان اين خبر كه الكذب ريبه و الصدق طمانينه

قصه‌ى آن خواب و گنج زر بگفت * پس ز صدق او دل آن كس شكفت

بوى صدقش آمد از سوگند او * سوز او پيدا شد و اسپند او

[ حرف راست ، آرامش دهنده است و دروغ ، اضطراب آور ]

[ حرف راست ، آرامش دهنده است و دروغ ، اضطراب آور ]

دل بيارامد به گفتار صواب * آن چنان كه تشنه آرامد به آب

[ صدق كلام ، تأثيرگذار است ]

[ صدق كلام ، تأثيرگذار است ]

جز دل محجوب كاو را علتى است * از نبىاش تا غبى تمييز نيست

ور نه آن پيغام كز موضع بود * بر زند بر مه شكافيده شود

مه شكافد و آن دل محجوب نى * ز انكه مردود است او محبوب نى

چشمه شد چشم عسس ز اشك مبل * نى ز گفت خشك بل از بوى دل

يك سخن از دوزخ آيد سوى لب * يك سخن از شهر جان در كوى لب

بحر جان افزا و بحر پر حرج * در ميان هر دو بحر اين لب مرج

چون يپنلو در ميان شهرها * از نواحى آيد آن جا بهرها

كاله‌ى معيوب قلب كيسه بر * كاله‌ى پر سود مستشرف چو در

زين يپنلو هر كه بازرگان‌تر است * بر سره و بر قلبها ديده‌ور است

شد يپنلو مر و را دار الرباح * و آن دگر را از عمى دار الجناح

هر يكى ز اجزاى عالم يك به يك * بر غبى بند است و بر استاد فك

بر يكى قند است و بر ديگر چو زهر * بر يكى لطف است و بر ديگر چو قهر

[ شعور در جمادات ]

[ شعور در جمادات ]